Ο ΧΟΡΟΣ ΠΟΥ ΚΑΤΕΛΗΓΕ ΣΕ ΘΑΝΑΤΟ!

Χορεομανία σε προσκύνημα στην εκκλησία στο Sint-Jans-Molenbeek, έργο του 1642 από τον Hendrick Hondius μετά από σχέδιο του 1564 από τον Pieter Brueghel τον πρεσβύτερο. Από κάτω, μέρος του πίνακα σε μεγέθυνση.

Πως θα σας φαινόταν αν μια γυναίκα στα καλά καθούμενα έβγαινε στον δρόμο και άρχιζε να χορεύει χωρίς μουσική για 4 ημέρες, ενώ έπειτα να την ακολούθησαν άλλοι 33 στον χορό, και μέσα σε ένα μήνα ο συνολικός αριθμός των ατόμων να φτάνει τους 400, και τελικά πολλοί από αυτούς να πεθάνουν από καρδιακή προσβολή;

Αν αυτό γινόταν σήμερα θα γινόταν προσπάθεια να βρεθεί κάποια ιατρική εξήγηση σε αυτό το φαινόμενο, αλλά στα 1518 όταν τα παραπάνω ξεκίνησαν από την κυρία Τροφέα στο Στρασβούργο, η εξήγηση που δόθηκε ήταν πως η χορεομανία αυτή οφειλόταν σε κάποια κατάρα που είχε σταλεί από κάποιο Άγιο, όπως ο Άγιος Ιωάννης ή ο Άγιος Βίτος. Επειδή το φαινόμενο αυτό γινόταν κατά την περίοδο του εορτασμού του Αγίου Βίτου στα μέσα Ιουνίου, έτσι έγινε γνωστό και ως χορός του Αγίου Ιωάννη ή χορός του Αγίου Βίτου.

Όμως η χορεομανία, όπως ονομάστηκε τον 16^ο αιώνα από τον Παράκελσο, είχε ξαναεμφανιστεί το 1374 στο Άαχεν και το 1237 στην Ολλανδία, όπου μια μεγάλη ομάδα παιδιών περπάτησε απόσταση 20 χλμ  πηδώντας και χορεύοντας καθ όλη την διαδρομή. Ίσως σε αυτές τις εικόνες να βασίζεται και ο γερμανικό θρύλος του αυλητή του Χάμελιν που εμφανίστηκε εκείνη την εποχή.

Μεταξύ 1373 και 1374 υπήρξε μια έξαρση του φαινομένου στην Γερμανία, την Αγγλία, την Ολλανδία, το Λουξεμβούργο και την Ιταλία.
 Οι χορευτές σύμφωνα με περιγραφές, βρίσκονταν σε κατάσταση ημιαναισθησίας, χωρίς να ελέγχουν το σώμα τους, κραυγάζοντας ή γελώντας ή κλαίγοντας ενώ άλλοι τραγουδούσαν.

Μετά την χορεομανία στο  Άαχεν, σε ένα δάσος κοντά στο Τριέρ μερικοί από το πλήθος των χορευτών έβγαλαν τα ρούχα τους και επιδόθηκαν σε ένα βακχικό όργιο που λέγεται πως οδήγησε στην γέννηση 100 παιδιών!
Αναφέρεται πως μερικοί που εμφάνιζαν χορεομανία ήσαν επιθετικοί σε όσους τους έβλεπαν, ιδίως σε όσους φορούσαν κόκκινα ρούχα και τους κλωτσούσαν,και επειδή εκείνη την εποχή ήταν της μόδας τα μυτερά παπούτσια σε ορισμένες πόλεις, όπως η Λιέγη, απαγορεύτηκε η κατασκευή τους.
Σύμφωνα με τον χρονικογράφο Βζόβιο η χορεομανία παρέσυρε τα  θύματα της «σε μια παρανοϊκή μανία, μακριά από τα σπίτια και τις κοινότητες τους προτού πέσουν αφρίζοντας στο έδαφος» Μετά πάλι «σηκώνονταν και συνέχιζαν να χορεύουν μέχρι θανάτου» με εικόνα επιληπτικής κρίσης ή απώλειας της συνείδησης.
Κάτι ανάλογο ήταν ο ταραντισμός στην Ιταλία, ο οποίος θεωρείται ένα φαινόμενο επιληπτικής υστερίας που εμφανιζόταν συνήθως σε νεαρές γυναίκες σε ηλικία γάμου, και κατά τη θερινή περίοδο. Πίστευαν πως προέρχεται από το δάγκωμα  αράχνης. Με μουσική και χορό το άτομο άρχιζε να χορεύει και να ουρλιάζει για ώρες μέχρι να εξαντληθεί. Ο παραδοσιακός χορός ταραντέλα πίστευαν πως είναι θεραπευτικός για τον ταραντισμό. 

Οι ιερωμένοι της εποχής θεωρούσαν ότι  όσοι είχαν καταληφθεί από χορεομανία  έχουν δαιμόνια μέσα τους. Τους οδηγούσαν στις εκκλησίες και τους υποχρέωναν να πίνουν πολύ νερό, ή τους χαστούκιζαν ή ακόμα χειρότερα τους έχωναν το κεφάλι σε βαρέλια με νερό ή τους έμπηγαν τα νύχια τους στον λαιμό για βγουν έξω οι δαίμονες!
Ουσιαστική εξήγηση του φαινομένου δεν έχει δοθεί ακόμη, γιατί δεν έχει απαντηθεί αν ήταν ασθένεια ή κοινωνιολογικό φαινόμενο που προήλθε στον απόηχο του καταστροφικού λοιμού της Ευρώπης το 1340-1350, στον οποίο αφανίστηκε το 60%  του πληθυσμού της, αλλά και του επακολουθήσαντος λιμού. Το ίδιο, 10 χρόνια πριν την χορεομανία του 1518, το Στρασβούργο είχε δοκιμαστεί από πανούκλα, σύφιλη και λιμοκτονία.
Έχουν γίνει επίσης υποθέσεις ότι οι χορευτές ανήκαν σε κάποια μυστική σέχτα και πως οι χοροί ήταν το έργο θρησκευτικών αιρέσεων που αναπαρήγαγαν αρχαίους ελληνικούς και ρωμαϊκούς τελετουργικούς χορούς, υπό το πρόσχημα ασθένειας και μη ελέγχου του σώματος.

 Έχει τεθεί τέλος η υπόνοια μήπως έπασχαν από  Χορεία  του Syndenham, μια σπάνια νόσο που αφορά πολύ νεαρές ηλικίες και χαρακτηρίζεται από ακούσιες χορειακές κινήσεις. Αυτή σχετίζεται με τα αντισώματα έναντι του Στρεπτόκοκκου που κυκλοφορούν στο αίμα.

Από τις πιο λογικοφανείς εξηγήσεις είναι ότι οι χορευτές πάθαιναν εργοτισμό ή φωτιά του Αγίου Αντωνίου, δηλαδή δηλητηρίαση από ερυσίβη, ένα μύκητα που εμφανίζεται σε ορισμένα δημητριακά και προκαλεί δυνατές αισθήσεις φλόγωσης στα χέρια και στα πόδια. 

Τα αλκαλοειδή της ερυσίβης μπορούν επίσης να προκαλέσουν παραισθήσεις συνοδευόμενες από παράλογη συμπεριφορά, σπασμούς ακόμα και τον θάνατο. Από την ερυσιβώδη όλυρα προέρχεται και το LSD.
Η Linda R. Caporael υπέθεσε το 1976 ότι τα συμπτώματα υστερίας σε γυναίκες νεαρής ηλικίας στο Σάλεμ το 1692, που έπειτα βασανίστηκαν επειδή κατηγορήθηκαν ότι ήταν μάγισσες, ήταν αποτέλεσμα της κατανάλωσης μολυσμένης σίκαλης που περιείχε ερυσίβη.
H χορομανία απεικονίζεται σε αρκετά βιβλία,  χαρακτικά και πίνακες εκείνης της εποχής του όπως στα παρακάτω.

Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση.

MILONGA ΚΑΙ ΞΕΡΟ ΨΩΜΙ!

"Μιλόνγκα" είναι  το όνομα που δίνεται σε χορευτικές εκδηλώσεις αφιερωμένες στο Ταγκό.

Αγαπητή εξαδέλφη και σιωπηρή αναγνώστρια αυτού του blog,  έχει φανατική αγάπη για το αργεντίνικο ταγκό.

Παρακολουθεί λοιπόν εδώ και  χρόνια ανελλιπώς μαθήματα ταγκό και κάθε εβδομάδα μαζί με τους άλλους μαθητές μαζεύονται σε χορευτικές βραδιές που τις λένε milonga και χορεύουν ταγκό.

Αποφάσισα λοιπόν και εγώ μαζί με μια παρέα, εξ ίσου άσχετων με οποιαδήποτε χορευτική δραστηριότητα, να πάμε μαζί πριν λίγα χρόνια σε μια  milonga να δούμε από κοντά περί  τίνος πρόκειται.

Αφού λοιπόν πήγαμε πρώτα και φάγαμε, βάσει του δόγματος νηστικό αρκούδι δεν χορεύει, πήγαμε σούμπιτοι στην  milonga .

Η σύνθεση των ταγκιέρων, αυτών ήταν ενδιαφέρουσα γιατί ήσαν άτομα κάθε ηλικίας και χωρίς διακρίσεις κοινωνικής τάξης.

Έτσι λοιπόν εκείνο το βράδυ απολαύσαμε το θέαμα των διαφόρων ζευγαριών που χόρευαν ταγκό, με τους  ποιο καλά εξασκημένους να κάνουν και  πιο δύσκολες τεχνικά φιγούρες.

Το θέαμα για εμάς τους απέξω ήταν ευχάριστο, αν και η αίσθηση που μου δημιουργήθηκε ήταν ότι ακριβώς επειδή γνωρίζονταν μεταξύ τους οι χορευτές έδιναν μεγάλη προσοχή στο να μην κάνουν κάποιο λάθος, οπότε σε κάποιο βαθμό έχαναν την απόλαυση του αυθόρμητου χορού.

Ίσως γι΄αυτό ακριβώς τον λόγο προέκυψε και η ανάγκη για την «Μιλόγκα του Δρόμου» για την οποία αντιγράφω από το ΒΗΜΑ:

 Χορός υπό το φως του φεγγαριού

Αν μια μουντή Δευτέρα βρεθείτε να περπατάτε στο τέλος του πεζοδρόμου της Ερμού, λίγο πριν από την οδό Πειραιώς, μην παραξενευτείτε αν πέσετε επάνω σε δεινούς τανγκέρος. Eδώ και οκτώ χρόνια, ανελλιπώς κάθε Δευτέρα, εκτός και αν ο καιρός έχει άλλα σχέδια, οι Αθηναίοι δίνουν ραντεβού ακριβώς εκεί για να χορέψουν τάνγκο. «Ολα ξεκίνησαν το 2008» εξηγεί στο «Βήμα» ο Γιώργος Μηναδάκης. «Εκεί κοντά στην περιοχή υπήρχε μια σχολή και ένας φίλος, ο Βασίλης, μια Δευτέρα βράδυ, μετά το τέλος του μαθήματος πήρε την ντάμα του και ένα μικρό κασετόφωνο για να χορέψουν ακριβώς σε αυτόν τον χώρο, στο τέλος της Ερμού. Την επόμενη Δευτέρα το είπαν και σε άλλους και έτσι τελικά από στόμα σε στόμα ξεκίνησε η "Μιλόνγκα δρόμου". Δύο μήνες αργότερα προστέθηκα και εγώ στην ομάδα και άρχισα να το οργανώνω πιο συστηματικά. Από το μικρό κασετόφωνο και ύστερα από πολλές πατέντες φτάσαμε να αγοράσουμε επαγγελματικά μηχανήματα». Το καλοκαίρι, ως και 400 άτομα μπορεί να δώσουν το χορευτικό «παρών», όμως και τον χειμώνα η «Μιλόνγκα δρόμου» δεν πτοείται από τις χαμηλές θερμοκρασίες. Αλλωστε, it takes two to tango. 

Πληροφορίες στο Facebook: Milonga Dromou.

Εμπρός λοιπόν ιδού πεδίον δόξης λαμπρόν ανοίγεται μπροστά σε όσους θέλουν να επιδείξουν τις χορευτικές τους ικανότητες.

Πάντως για τους ασχέτους καλό θα ήταν να δουν προηγουμένως το παρακάτω βίντεο με δύο δεξιοτέχνες της Μιλόγκα που όταν το είδα θαύμασα τις ικανότητες τους και κυρίως το πως καταφέρνουν να μην κλωτσήσει ή να πατήσει ο ένας τον άλλο!