Ζ΄ ΜΙΛΗΤΟΣ -ΔΙΔΥΜΑ

 

Η Μίλητος στην Μικρά Ασία βρίσκεται κοντά στις εκβολές του Μαιάνδρου ποταμού. Αποικίστηκε γύρω στο 1050 π.Χ.  από την Αθήνα και επειδή οι άποικοι δεν εν είχαν μαζί τους γυναίκες, έσφαξαν όλους τους άρρενες κατοίκους που συνάντησαν εκεί (Κάρες και Κρήτες αποίκους από τη Μίλατο της Κρήτης) και παντρεύτηκαν τις γυναίκες τους! Απλό και αποτελεσματικό!
Όπως φαίνεται και στον χάρτη, η σημερινή όψη της περιοχής από προσχώσεις είναι σήμερα τελείως διαφορετική, καθώς απέχει πλέον 10 χιλιόμετρα από την θάλασσα. Όπου σήμερα βλέπει κανείς στην φωτογραφία πράσινο ήταν κάποτε θάλασσα.

Στην Μικρά Ασία υπήρξαν πολυάριθμες αποικίες Μιλησίων στον Ελλήσποντο και την Προποντίδα, μέχρι την Μαύρη θάλασσα κατά τον 7^ο αιώνα.
Όπως μπορεί να δει κανείς στον χάρτη, είχαν φτάσει μέχρι την Κριμαία.
Με την "πολιορκία της Μιλήτου"  το 334πΧ  ο Μέγας Αλέξανδρος απελευθέρωσε οριστικά την πόλη από την Περσική κυριαρχία και ακολούθησε η απελευθέρωση των υπόλοιπων Μικρασιατικών πόλεων. Την περίοδο αυτή η Μίλητος έφτασε στο μέγιστο σημείο της ακμής της έχοντας έκταση περίπου 220 στρεμμάτων και πληθυσμό πάνω από 100.000 άτομα. Στη Μίλητο γεννήθηκαν σπουδαίοι σοφοί και άνθρωποι του πνεύματος όπως ο Θαλής, ο Αναξίμανδρος και ο Αναξιμένης.

Μπαίνοντας στον αρχαιολογικό χώρο βλέπουμε πρώτα το θέατρο για το οποίο έχω γράψει στο Γ΄ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΑΤΡΑ ΤΗΣ ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ- 5-ΠΡΙΗΝΗ, 6-ΜΙΛΗΤΟΣ, 7-ΚΝΙΔΟΣ, 8-ΛΗΤΩΟΝ, 9-ΠΑΤΑΡΑ.
Το κάστρο πάνω από το θέατρο είναι φτιαγμένο με λίθους που πάρθηκαν από αυτό. 

Στο νοτιοδυτικό άκρο του Λιμανιού ξεχώριζε στα Ρωμαϊκά χρόνια ένα Μεγάλο Μνημείο, που αποτελούνταν από επάλληλες βάσεις, πάνω στις οποίες ήταν τοποθετημένος ένας μαρμάρινος τρίποδας που στήριζε ένα λέβητα. Ανεγέρθηκε από τον Αύγουστο σε ανάμνηση της νίκης του στη ναυμαχία στο Άκτιο το 31 π.Χ. Το συνολικό του ύψος έφτανε περίπου τα 18 μ. Σήμερα σώζεται μόνο η στρογγυλή κατώτερη βάση του μνημείου. 

Στην περιοχή του λιμανιού χτίστηκε τον 6ο αι. π.X. το ιερό του Δελφινίου Aπόλλωνα, προστάτη των ναυτικών και των πλοίων  στη περιοχή του λιμανιού και αποτελούσε το σημείο από όπου ξεκινούσε η ετήσια ιερή πομπή με προορισμό το ναό του θεού στα Δίδυμα. Ήταν αφιερωμένο στο Δελφίνιο Aπόλλωνα. Χρησίμευε επίσης και ως αρχείο της πόλης, γεγονός το οποίο μαρτυρούν οι επιγραφές που βρέθηκαν στο εσωτερικό των τοίχων της στοάς και οι ενεπίγραφες στήλες που ήταν τοποθετημένες στην αυλή του ιερού. Μετά την κατάκτηση από τους Σελτζούκους δίπλα του κτίστηκαν Λουτρά.

Στα Κλασικά χρόνια το δημόσιο κέντρο της πόλης βρισκόταν στο βόρειο τμήμα της. Εκεί ήταν συγκεντρωμένα τα περισσότερα δημόσια οικοδομήματα, το Δελφίνιο  που αναφέρθηκε, η Βόρεια Αγορά. η κυρίως αγορά της πόλης, και το Βουλευτήριο.

H αίθουσα των συνελεύσεων είχε ξύλινη στέγη, την οποία υποστήριζαν τέσσερις ιωνικοί κίονες και είχε συνολική χωρητικότητα 800 έως 1.200 ατόμων και πιθανόν χρησιμοποιείτο και για μουσικές παραστάσεις.   

Συνέχεια του Δελφίνιου και στην ανατολική πλευρά της Ιεράς Oδού, που οδηγούσε στο Iερό των Διδύμων είναι η Ιωνική Στοά . H στοά είχε διαστάσεις περίπου 100 x 14 μέτρα. Στην πρόσοψή της υπήρχε μία επιμήκης ιωνική κιονοστοιχία με 35 κίονες με πλούσια διακοσμημένη ζωφόρο.

Η Μεγάλη Αποθήκη με διαστάσεις 163,40 × 13,40 χτίστηκε στα μέσα του 2ου αιώνα πΧ., κατά μήκος της δυτικής πτέρυγας της Νότιας Aγοράς, με σκοπό τη φύλαξη σιτηρών και εμπορευμάτων, και βρισκόταν σε άμεση λειτουργική σχέση με τη Νότια Αγορά.

Το Νυμφαίο  της Μιλήτου είναι ένα από τα πλέον εντυπωσιακά οικοδομήματα  κρήνης της Μικράς Ασίας. Είχε τρεις ορόφους και  στην πρόσοψη του  υπήρχαν   κίονες, κόγχες και ναΐσκοι, εντός των οποίων ήταν τοποθετημένα αγάλματα  τα οποία έριχναν νερό σε μια μεγάλη δεξαμενή το οποίο διοχετευόταν σε μια μικρότερη από την οποία το έπαιρνε ο κόσμος.

Τα Λουτρά της Φαυστίνας, που βρίσκονται στα νότια του Λόφου του Θεάτρου, ήταν τα μεγαλύτερα της πόλης.
Οι χώροι λούσεως  αναπτύσσονταν πίσω από μία επιμήκη αίθουσα μήκους 80 μ., η οποία προοριζόταν ως χώρος υποδοχής και συναντήσεων έχοντας αποδυτήρια στις κόγχες στο πλάι.

Στο χώρο για το ψυχρό λουτρό (6,50 × 12 μ.) υπήρχε μεγάλη πισίνα νερού, την οποία κοσμούσαν αγάλματα που λειτουργούσαν ως κρήνες. Ανάμεσά τους ξεχώριζε το άγαλμα του ποτάμιου θεού Μαίανδρου , όπως φαίνεται στην φωτογραφία. Τα λουτρά χτίστηκαν γύρω στα μέσα του 2ου αιώνα προς τιμή της αυτοκράτειρας Φαυστίνας, συζύγου του Μάρκου Αυρήλιου, η οποία το 164 πραγματοποίησε επίσημη επίσκεψη στη Έφεσο αλλά όχι στη Μίλητο.

H πύλη της Νότιας Αγοράς χτίστηκε στα χρόνια του αυτοκράτορα Aδριανού (117-138 μΧ.) Στα χρόνια του αυτοκράτορα Ιουστινιανού, γύρω στο 538, ενσωματώθηκε στο οχυρωματικό τείχος της πόλης, ενώ γύρω στο 10ο ή 11ο αιώνα καταστράφηκε ολοσχερώς από σεισμό.
Στις αρχές του 20ου αιώνα Γερμανοί αρχαιολόγοι αποκάλυψαν τα αρχιτεκτονικά μέλη του μνημείου και το ανέστησαν. Βρίσκεται στο Μουσείο της Περγάμου στο Βερολίνο.
Mόνο η βάση της πύλης έχει μείνει στην θέση της.

ΔΙΔΥΜΑ

Η ετήσια πομπή, που ακολουθούσε την Ιερά Οδό για να φτάσει μετά 17 χλμ στο Ιερό και μαντείο του Απόλλωνα στα Δίδυμα, διαρκούσε μια μέρα και έκανε έξη στάσεις.
Το αρχικό ιερό του 700 πΧ. καταστράφηκε το 494πΧ από τους Πέρσες και δεν ανοικοδομήθηκε άμεσα, όπως οι Δελφοί και ο ναός της Άρτεμης της Εφέσου, αλλά μόλις το 334 π.Χ. όταν ο Μέγας Αλέξανδρος απελευθέρωσε τις Ιωνικές πόλεις οπότε το ιερό και η διοίκηση του πέρασε στην πόλη της Μιλήτου, η οποία εξέλεγε πλέον τους ιερείς κάθε χρόνο, και ξανακατασκεύασε τον ναό o οποίος έγινε ένας από τους μεγαλύτερους του ελληνιστικού κόσμου με διαστάσεις 120x60 μέτρα.

Το κτήριο του ναού περιβαλλόταν από διπλή σειρά ιωνικών κιόνων, καθένας από τους οποίους είχε ύψος 19,70 μέτρα.
Αν και οι εργασίες κατασκευής συνεχίστηκαν για πάνω από 600 χρόνια, ο ναός του Απόλλωνα δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Επρόκειτο να έχει 122 κολώνες, τοποθετήθηκαν 72 και παρέμειναν όρθιες 3.
Το κεφάλι της Μέδουσας είναι από την ανατολική ζωοφόρο του ναού.

Στην πίσω μεριά της αυλής του ναού ήταν το μέρος που δίδονταν οι χρησμοί.
Από τον 3ο αιώνα πΧ κάθε 4 χρόνια γινόταν μια πανελλήνια γιορτή με αθλητικούς, δραματικούς και αγώνες χορικού και λυρικού άσματος. Τον 4ο αιώνα μ.Χ.ο Θεοδόσιος Α΄ έκλεισε το μαντείο ενώ τον 5ο αι. μ.Χ. στον ναό του Απόλλωνα χτίστηκε μια βασιλική.
Ο σεισμός του 1493 γκρέμισε τον ναό κι άφησε μόνο τρεις κίονες όρθιους. 

Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση.

 ΤΑ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ

Α-ΕΝΑ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ 

Β-ΠΕΡΓΑΜΟΣ ΚΑΙ ΟΛΙΓΑ ΤΙΝΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΘΡΟΝΟ ΤΟΥ ΣΑΤΑΝΑ! 

Γ΄ ΑΦΡΟΔΙΣΙΑΣ

Δ΄ ΙΕΡΑΠΟΛΙΣ (Pamukkale)

Ε΄ ΕΦΕΣΟΣ α΄ μέρος

Ε΄ ΕΦΕΣΟΣ β΄ μέρος

ΣΤ΄ΑΛΙΚΑΡΝΑΣΣΟΣ

Η ΑΠΑΓΩΓΗ ΜΑΔΟΥΡΟ, Ο TΡΑΜΠ ΚΑΙ Ο ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ

Στο παρελθόν είχα γράψει αρκετά πόστ όταν ο Τραμπ είχε εκλεγεί για πρώτη φορά πρόεδρος των ΗΠΑ. Τα παρακάτω είναι η πρόσφατη συγκομιδή  με την επανεκλογή του.
ΜΠΟΡΕΙ Η ΧΥΔΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ Ο ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΝΑ ΕΚΛΕΞΟΥΝ ΠΡΟΕΔΡΟ ΣΤΙΣ ΗΠΑ ;

Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΤΡΙΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΤΗΣ ΗΛΙΘΙΌΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΚΛΟΓΗ ΤΡΑΜΠ

Ο ΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΝΟΣ ΑΝΤΙΕΜΒΟΛΙΑΣΤΗ ΣΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΗΠΑ ΕΙΝΑΙ ΣΑΝ ΣΤΟ ΒΑΤΙΚΑΝΟ ΝΑ ΕΙΧΑΝ ΕΚΛΕΞΕΙ ΩΣ ΠΑΠΑ ΕΝΑ ΑΘΕΟ!

ΤΑ ΣΥΝΕΧΗ ΚΑΙ ΧΟΝΔΡΟΕΙΔΗ ΨΕΜΑΤΑ ΤΟΥ ΤΡΑΜΠ

Η πρόσφατη απόφαση του να απαγάγει τον δικτάτορα της Βενεζουέλας Μαδούρο με την σύζυγο του για να τους δικάσει στις ΗΠΑ, έχει προκαλέσει διεθνή σάλο λόγω της  προφανούς καταπάτησης του διεθνούς δικαίου, χωρίς την νομιμοποίηση ούτε από το Κογκρέσο της χώρας του ούτε βέβαια από τον ΟΗΕ.
Η αντίπαλος του στις εκλογές  Κάμαλα Χάρις, τον κατηγόρησε ότι: εμπλέκει τη χώρα σε μια επικίνδυνη στρατηγική αλλαγής καθεστώτος, χωρίς νομική βάση, σχέδιο εξόδου ή όφελος για τους Αμερικανούς πολίτες.
Τόνισε επίσης ότι :παρά το γεγονός πως ο Νικολάς Μαδούρο είναι "ένας βίαιος και παράνομος δικτάτορας", αυτό δεν δικαιολογεί τις επιλογές του Ντόναλντ Τραμπ. "Έχουμε ξαναδεί αυτό το έργο. Πόλεμοι για αλλαγή καθεστώτος ή για πετρέλαιο, που παρουσιάζονται ως ένδειξη ισχύος αλλά καταλήγουν στο χάος, με τις αμερικανικές οικογένειες να πληρώνουν το τίμημα".
Η τέως αντιπρόεδρος των ΗΠΑ υποστήριξε επίσης ότι οι ενέργειες αυτές δεν αφορούν ούτε τη δημοκρατία ούτε την καταπολέμηση των ναρκωτικών, αλλά "το πετρέλαιο και την επιθυμία του Ντόναλντ Τραμπ να εμφανιστεί ως περιφερειακός ισχυρός άνδρας".
Παράλληλα, τον κατηγόρησε για αντιφάσεις, σημειώνοντας ότι "αν πραγματικά ενδιαφερόταν για το κράτος δικαίου, δεν θα έδινε χάρη σε καταδικασμένο διακινητή ναρκωτικών, ούτε θα παραγκώνιζε τη νόμιμη αντιπολίτευση της Βενεζουέλας, ενώ ταυτόχρονα επιδιώκει συμφωνίες με ανθρώπους του καθεστώτος Μαδούρο".

Το τραγελαφικό στην υπόθεση αυτή είναι ότι την καταπάτηση του διεθνούς δικαίου από τον Τράμπ την κατήγγειλαν όλοι οι ηγέτες δικτατορικών καθεστώτων, όπως της Ρωσίας, της Τουρκίας, της Κίνας, του Ιράν κτλ των οποίων οι δικτατορικές τους κυβερνήσεις έχουν καταπατήσει επανειλημμένα το διεθνές δίκαιο!
Μεγάλοι δε υπερασπιστές του διεθνούς δικαίου είναι και η ελληνική αριστερά, που όταν ο Πούτιν εισέβαλλε σε ένα άλλο ξένο κράτος, έκανε όπως θυμάστε συναυλίες υπέρ του «ανθρώπου» και υπέρ της «ειρήνης», βρίσκοντας συγχρόνως δικαιολογίες που δικαίωναν την εισβολή.
Βρήκε δε τώρα και την ευκαιρία να ασκήσει μικροπολιτική και στον Μητσοτάκη για την φράση του στην δήλωση που έκανε για την σύλληψη του δικτάτορα της Βενεζουέλας  «Δεν είναι η στιγμή να σχολιάσουμε τη νομιμότητα των πρόσφατων ενεργειών.» 
Κάνουν ότι δεν καταλαβαίνουν ότι όταν ένας πρωθυπουργός μιας χώρας κάνει δηλώσεις που αφορούν ενέργειες του προέδρου μιας συμμάχου και πανίσχυρης δύναμης, δεν μιλά σαν άτομο αλλά εκ της θέσεως του ως προασπιστής των συμφερόντων της χώρας του.
’Ακριβώς για τον ίδιο λόγο και ο Τσίπρας ως πρωθυπουργός είπε, και σωστά, τον Οκτώβριο 2017 ευρισκόμενος δίπλα στον Τράμπ ότι:
«Διαπίστωσα από τη συνάντηση που είχα με τον Πρόεδρο ότι η προσέγγισή του στα πράγματα και ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζει την πολιτική ορισμένες φορές μπορεί να μοιάζει διαβολικός, αλλά γίνεται για καλό», και συμπλήρωσε επίσης ότι: «οι ΗΠΑ είναι μια εξαιρετικά σημαντική δύναμη και οι δυνατότητές τους να παρέμβουν για το καλό είναι εξαιρετικά σημαντικές» για να καταλήξει ότι:  «μοιραζόμαστε κοινές αξίες»

Πριν από δύο περίπου αιώνες ο Βρετανός πρωθυπουργός, Λόρδος Palmerston, είχε πει στη βουλή των Λόρδων μια μεγάλη αλλά πικρή αλήθεια:
Τα έθνη δεν έχουν σταθερούς φίλους ή εχθρούς. Έχουν μόνο σταθερά συμφέροντα.
Τα σταθερά συμφέροντα μας συνδέονται τόσο με τις ΗΠΑ όσο και με την Ευρωπαϊκή Ένωση .
Ας ελπίσουμε λοιπόν  ότι ο αλλοπρόσαλλος και απρόβλεπτος Τραμπ δεν θα δημιουργήσει προβλήματα και στην Ευρώπη, με τα όσα απαράδεκτα λέει για την Γροιλανδία που ανήκει στην Δανία.
 
Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση.

ΣΤ΄ΑΛΙΚΑΡΝΑΣΣΟΣ

Η Αλικαρνασσός, ονομάζεται σήμερα  Μπόντρουμ, παραφθορά του ονόματος  Petronium που είναι το Κάστρο του Αγίου Πέτρου που δεσπόζει στην πόλη. Είναι μια όμορφη μικρή παραθαλάσσια πόλη ψαράδων που επιβλέπει την είσοδο του κόλπου Γκιόκοβα. Σήμερα έχει αναπτυχθεί τουριστικά καθώς σε αυτήν υπήρχε ένα από τα 7 θαύματα του κόσμου, το Μαυσωλείο, που ήταν ο τάφος του Μαυσώλου σατράπη της Καρίας. Έκτοτε οι μεγαλειώδεις τάφοι ονομάζονται μαυσωλεία.

Το μεγαλοπρεπές αυτό κτίσμα είχε ύψος  45 μέτρα και ήταν λευκό. Το είχαν σχεδιάσει οι Έλληνες αρχιτέκτονες  Σάτυρος και Πύθιος και άλλοι  τέσσερις Έλληνες γλύπτες το φιλοτέχνησαν.
Η κατασκευή του οφείλεται στην αδελφή και σύζυγό του Αρτεμισία Β΄της Καρίας η οποία μετά το 353πΧ πήρε και την εξουσία.  
Το Μαυσωλείο υπήρχε για 16 αιώνες μέχρι που το μεγαλύτερο του μέρος καταστράφηκε από σεισμό τον 13 αιώνα αλλά η ολοκληρωτική του καταστροφή έγινε το 1522μΧ όταν το κατεδάφισαν οι Ιωαννίτες ιππότες, που χρειάζονταν δομικά υλικά για το κάστρο του Αγίου Πέτρου και κονιορτοποίησαν τα γλυπτά του για να τα κάνουν ασβέστη, κάτι που δυστυχώς είχε γίνει στο παρελθόν και στην Δήλο.

Σε πιάνει θλίψη όταν επισκέπτεσαι τον χώρο που ήταν το μαυσωλείο στον οποίο υπάρχουν μόνο μερικοί σκόρπιοι σπόνδυλοι από αυλακωτούς κίονες και λαξευμένες πέτρες.

 

Το Κάστρο του Μπόντρουμ χτίστηκε από το 1402 και μετά, από τους Ιππότες του Αγίου Ιωάννη  ως κάστρο του Αγίου Πέτρου.
Οι 4 πύργοι που έχει ονομάζονται  αγγλικός, γαλλικός, γερμανικός και ιταλικός από τα έθνη που ήταν υπεύθυνα για την κατασκευή τους. Οι ιππότες είχαν τοποθετήσει πάνω από τις πύλες και στους τοίχους εκατοντάδες ζωγραφισμένα οικόσημα και σκαλιστά ανάγλυφα.

Η κατασκευή του ολοκληρώθηκε μεν τον 15 αιώνα αλλά το 1523 το κατέλαβαν οι Οθωμανοί. Το παρεκκλήσι του κάστρου  μετατράπηκε σε τζαμί και βέβαια προστέθηκε και ένας μιναρές. Το 1895 το κάστρο έγινε φυλακή.

 

Μέσα στο κάστρο υπάρχει ένας κήπος που περιλαμβάνει σχεδόν κάθε φυτό και δέντρο της περιοχής της Μεσογείου.
Το 1962 το κάστρο έγινε μουσείο Υποβρύχιας αρχαιολογίας για τις στεγάσει τα ευρήματα από  αρχαία  ναυάγια  στο Αιγαίο.

Το 2016 εγγράφηκε στον προσωρινό κατάλογο των Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς στην Τουρκία.

Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση.

ΤΑ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ

Α-ΕΝΑ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ 

Β-ΠΕΡΓΑΜΟΣ ΚΑΙ ΟΛΙΓΑ ΤΙΝΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΘΡΟΝΟ ΤΟΥ ΣΑΤΑΝΑ! 

Γ΄ ΑΦΡΟΔΙΣΙΑΣ

Δ΄ ΙΕΡΑΠΟΛΙΣ (Pamukkale)

Ε΄ ΕΦΕΣΟΣ α΄ μέρος

Ε΄ ΕΦΕΣΟΣ β΄ μέρος

ΤΟ ΕΠΟΜΕΝΟ

Ζ΄ ΜΙΛΗΤΟΣ -ΔΙΔΥΜΑ

 

ΕΙΝΑΙ Η ΧΩΡΑ ΜΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΙΜΗ;

Το ρητορικό αυτό ερώτημα τέθηκε όταν ο Ευάγγελος Βενιζέλος είπε σε συνέντευξη του ότι :Το μεγάλο μας πρόβλημα είναι ότι η χώρα έχει καταστεί μη διακυβερνήσιμη» και το επανέλαβε στην εκδήλωση του Κύκλου ιδεών υπό τον τίτλο «Το αδιέξοδο της χώρας που αποτυπώνουν οι δημοσκοπήσεις»,  ότι “υπάρχει το φαινόμενο της μη διακυβερνήσιμης χώρας”  

Χθες τέλος (28/12/25), σε συνέντευξη του στην Δήμητρα Κρουστάλλη στο ΒΗΜΑ επανέλαβε ότι:

Το ζήτημα της διακυβερνησιμότητας προηγείται όλων των θεσμικών ζητημάτων. Η χώρα είναι μη διακυβερνήσιμη όχι γιατί δεν έχει νόμιμη κυβέρνηση ή γιατί δεν μπορεί να αποκτήσει μετά τις εκλογές μια άλλη νόμιμη κυβέρνηση, που όλα δείχνουν ότι δεν θα είναι μονοκομματική αλλά συνεργασίας.Η χώρα είναι μη διακυβερνήσιμη γιατί το πολιτικό σύστημα, η κοινωνία των πολιτών, οι παραγωγικές δυνάμεις, οι διανοούμενοι αδυνατούν να οργανώσουν έναν εθνικό διάλογο που θα οδηγήσει σε επικαιροποίηση της εθνικής στρατηγικής και σε ανασύσταση του κοινωνικού συμβολαίου που διερράγη την περίοδο της κρίσης και δεν ανανεώθηκε μετά τη λεγόμενη επιστροφή στην κανονικότητα.

 

Η Κατερίνα Παναγοπούλου θεωρεί ότι οι λόγοι που έχουν δημιουργήσει αυτό το ερωτημα είναι γιατί :
Το τελευταίο διάστημα, ένα νέο μέτωπο έχει αρχίσει να γιγαντώνεται. Το απαρτίζουν και πάλι άτομα με διαφορετικές κομματικές αφετηρίες, όμως έχει στόχο προσωποκεντρικό: «να πέσει ο Μητσοτάκης». Πολιτικοί που δεν ήθελαν ούτε να αντικρίσουν ο ένας τον άλλον, συναγελάζονται σε κοινές εκδηλώσεις, συνδιαλέγονται στο πλαίσιο δημόσιων συζητήσεων, συντάσσονται στις απόψεις τους ακόμα κι αν λίγα χρόνια πριν ήθελε ο ένας να βάλει τον άλλον φυλακή.
Συνομολογούν ότι επί Μητσοτάκη η δημοκρατία στην Ελλάδα βρίσκεται σε θεσμική κρίση, ότι απειλείται το κράτος δικαίου, ότι «η χώρα έχει καταστεί μη διακυβερνήσιμη». «Ευαίσθητοι» καλλιτέχνες, συγγενής θύματος των Τεμπών, πρώην πρωθυπουργοί, απογοητευμένοι πολιτευτές, πρώην αρχηγοί κομμάτων, φιλόδοξοι επόμενοι εμφανίζονται συνασπισμένοι σε ενιαίο μέτωπο που έχει έναν συγκεκριμένο στόχο: να πέσει ο Μητσοτάκης. Δύο ίσως είναι όμως τα βασικά ερωτήματα που προκύπτουν. Κατ’ αρχάς, ποιος θα ηγηθεί της προσπάθειας, διότι ο κατακερματισμός είναι αδύνατον να δημιουργήσει πολιτικούς συσχετισμούς ικανούς ώστε πράγματι «να πέσει ο Μητσοτάκης».
Και το δεύτερο, ποιο είναι το πολιτικό διακύβευμα. «Να πέσει ο Μητσοτάκης» για να γίνει τι; Σε αυτό κανείς προς το παρόν δεν δίνει απάντηση και ίσως γι’ αυτό παρά την όλο και πιο ηχηρή παρουσία του αντιμητσοτακικού μετώπου, ο Μητσοτάκης δείχνει να προηγείται στην εκτίμηση εκλογικού αποτελέσματος με 14-17 μονάδες, παρά την κυβερνητική κόπωση, τα λάθη, τις ολιγωρίες, τις υποθέσεις σκανδάλων. Στην πράξη το νεοσυσταθέν μέτωπο δείχνει μάλλον να ενδυναμώνει τον Μητσοτάκη, υπενθυμίζοντας ποια είναι η εναλλακτική.
 

Η Σώτη Τριανταφύλλου αναρωτιέται το ίδιο στο άρθρο της «Είμαστε μη κυβερνήσιμοι;» στο οποίο και επισημαίνει:
 Είμαστε μια μικρή χώρα, σχετικά ομοιογενής, μέλος μιας καλής λέσχης μεσαίων δυνάμεων, με ενάρετη εξωτερική πολιτική και δημοκρατική νομοθεσία. Και παρ’ όλ’ αυτά, δίνουμε λανθασμένη εντύπωση μη κυβερνησιμότητας.
Τι φταίει; Κατ’ αρχάς, η παράδοση του λαϊκισμού που ξεκίνησε το 1974 – ο «λαϊκισμός» του πρότερου αυταρχικού πελατειακού κράτους και των στρατιωτικών δικτατοριών δεν μετράει· ήταν διαφορετικής φύσεως. Επί μισόν αιώνα οι κυβερνήσεις στην Ελλάδα διαπαιδαγωγούν έναν λαό που αρνείται πεισματικά να τηρήσει τους νόμους· μάλιστα, καθώς οι ίδιοι οι κυβερνώντες τούς παραβιάζουν ή τους παρακάμπτουν, η ανομία λειτουργεί ως πρόσχημα και ως παράδειγμα για τους πολίτες, που δεν είναι «πολίτες».
Η λαϊκιστική και οκνηρή τακτική των κυβερνήσεων έχει διαμορφώσει και στη συνέχεια ανεχθεί συστηματικούς καιροσκόπους, λουφαδόρους, φοροφυγάδες, εχθρούς του ίδιου τους του κράτους, της ίδιας τους της χώρας· βανδάλους και ασυνείδητους εκ των οποίων ένα μέρος αποσκοπεί στην ανατροπή του καθεστώτος («αντιστέκονται», «ξεσηκώνονται») και ένα άλλο μέρος βολεύεται με την ιδιότητα του λαμόγιου – μεταξύ αυτών των δύο παραλλαγών υπάρχει ώσμωση.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, ως θεσμική, υποσχέθηκε ότι θα φρόντιζε για την τήρηση των νόμων σε όλους τους τομείς. Αυτό περίμεναν πολλοί από τους ψηφοφόρους της – όχι όλοι· όπως όλα τα κόμματα, η ΝΔ έχει το μερίδιό της από απατεώνες. Πάντως, ο άθλος της νομιμότητας απεδείχθη υπεράνω των δυνάμεών της. Έτσι, πολλά κυβερνητικά στελέχη δείχνουν στοργή στους παραβάτες (ιδιαίτερα όταν πρόκειται για δήθεν «ευάλωτες ομάδες»), φοβία έναντι του «οργισμένου λαού» και ασέβεια προς τους νόμους. Μολονότι η εγκληματικότητα, το τέντωμα των ορίων της νομιμότητας σε σημείο θραύσεως, χαρακτηρίζει πλείστες μαζικές και ατομικές εκδηλώσεις, λίγοι από τους εκλεγμένους επιδεικνύουν θάρρος. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει επιλέξει να διοικεί με βελούδινα γάντια, πασχίζοντας να κατευνάζει τα μονίμως εξημμένα πνεύματα.
Η αποτυχία της δεν εδράζεται σε επιμέρους τομείς – όπου έχει επιτύχει πολλά, ελαφρώς αφανή – αλλά στο γενικότερο ύφος της εξουσίας: είναι λαϊκιστική υπό την έννοια ότι θωπεύει τις συντεχνίες, αποφεύγει τις συγκρούσεις, παραβλέπει τους νόμους ώστε να μη δυσαρεστήσει κανέναν και συνεχίζει κουτσά – στραβά με παλιούς μηχανισμούς διαβρωμένους από φαύλες συνήθειες. Παραλλήλως, κολακεύει τους Έλληνες για τη δήθεν λαϊκή τους σοφία, για τους «αγώνες» και για τις «αγωνίες» τους.
Κάθε στιγμή, στην Ελλάδα παρανομούν πλήθος δημοσίων προσώπων και λειτουργών. Πολλές από τις ασχημίες που συμβαίνουν στη Βουλή, στον στρατό, στα σχολεία, στα ΑΕΙ, στον συνδικαλισμό, στους δρόμους, είναι παράνομες – αλλά ουδείς επικαλείται τον νόμο: για παράδειγμα, τα μπλόκα των αγροτών δεν εντάσσονται στο δικαίωμα συνάθροισης· παραβιάζουν τα άρθρο 292 και 189 του Ποινικού Κώδικα και άλλες διατάξεις (Ν. 4703/2020, ΚΟΚ: Ν. 2696/1999). Αλλά, θα συμφωνήσουμε όλοι (εκτός από τους αριστερούς που πιστεύουν στη λογοδοσία αποκλειστικά και μόνο των «καπιταλιστών» και των «δεξιών»), ότι στη χώρα μας επικρατεί «ατιμωρησία»· η λέξη έχει καταντήσει μπανάλ. Δεν έχουμε γνώση των νόμων, ούτε διδασκόμαστε νομιμοφροσύνη: στο σχολείο οι συνδικαλιστές της ΟΛΜΕ μαθαίνουν τα παιδιά να περιφρονούν τη δημοκρατία και το νομικό σύστημα· στην οικογένεια ότι μπορούν να κάνουν ό,τι θέλουν. Όχι μόνον εξαιτίας της πεποίθησης ότι κανείς δεν θα τιμωρηθεί αλλά και διότι η παραβίαση των νόμων ισοδυναμεί με μαγκιά.
Οι κακοί πολίτες συνδυάζονται με τους ευθυνόφοβους κυβερνώντες, που δεν καταφέρνουν να λύσουν ούτε το πρόβλημα της βραδύτητας της Δικαιοσύνης, το οποίο επιδεινώνει την ήδη αντιπολιτική συμπεριφορά και παράγει ατιμωρησία μέσω παραγραφών αδικημάτων και γενικευμένης καταπόνησης. Ένας άριστος υπουργός Δικαιοσύνης (με τον οποίον έρχομαι να συμφωνήσω περί της κυβερνησιμότητας της χώρας μας) δεν αρκεί για να μαζέψει περιφερόμενους δολοφόνους και δράστες θανατηφόρων τροχαίων, βαρυποινίτες και ισοβίτες που αποφυλακίζονται μέσα σε λίγα χρόνια (το 40% των οποίων υποτροπιάζουν)· όσο για τους αναρχοφασιστομπαχαλάκηδες, τους καταστροφείς δημόσιας περιουσίας και τους μικροτρομοκράτες, κανείς δεν τους αγγίζει υπό τον φόβο ότι η μαμά τους θα οργανώσει συλλαλητήριο. Εξάλλου, γίνεται τέτοια κατάχρηση ποινών με αναστολή ώστε η δικαστική διαδικασία ακυρώνεται.
Εκτός του ότι έχουμε μπλέξει με ποικίλες μαφίες – μπροστά στις οποίες το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη φαίνεται πελαγωμένο – ο συνδικαλισμός έχει εισχωρήσει ακόμα και στον στρατό με αποτέλεσμα ευτράπελη στρατιωτική αριστεροσύνη.
Η παρανομία είναι τόσο διαδεδομένη – το δείχνει η δυσλειτουργία των σιδηροδρόμων, το πάρτι των αγροτικών επιδοτήσεων και οι άνθρωποι των σπηλαίων με τις Πόρσε – ώστε το κυνήγι των ενόχων χάνεται σ’ έναν κυκεώνα. Έχουμε πεισθεί ότι δεν υπάρχει ατομική ευθύνη, άρα, είτε φταίμε όλοι, είτε κανείς. Το πιο καθησυχαστικό είναι βεβαίως το «κανείς», οπότε επιρρίπτουμε τις ευθύνες σε κάποιο φάντασμα που ονομάζουμε Σύστημα. Εξυπακούεται ότι στον λαϊκισμό και στον αντισυστημισμό συμμετέχουν τα ΜΜΕ, που δίνουν βήμα σε ασυνάρτητα άτομα και ενισχύουν προκαταλήψεις, ανορθολογισμό και φανατισμό· η επονομαζόμενη κοινή λογική σπανίως ακούγεται.

Τέλος ο Στέφανος Κασιμάτης στο άρθρο του «Ένας σύγχρονος Σίσυφος» (ΒΗΜΑ 21/12/25) θεωρεί ότι οι απόψεις  περί «μη κυβερνησιμότητας του Ευάγγελου Βενιζέλου σχετίζονται με την αυτοπρόταση του για πρωθυπουργός, στην περίπτωση που δεν θα υπάρχει αυτοδυναμία μετά από αλλεπάλληλες εκλογές.
Και καταλήγει:
Ένα πράγμα μόνο φοβάμαι ότι ενδέχεται να έχει διαφύγει από τους υπολογισμούς του κυρίου Βενιζέλου. Η ανάλυσή του περί μη κυβερνησιμότητας δυστυχώς είναι βάσιμη και, πράγματι, είναι πολύ πιθανό η αυτοδυναμία να αποτελεί παρελθόν και οι κυβερνήσεις συνεργασίας να αποδειχθούν μονόδρομος .Στην περίπτωση αυτή όμως, για να μην αυταπατώμεθα, γνώμη για την καταλληλότητα του προσώπου που θα αναλάβει την πρωθυπουργία θα έχουν και οι Βρυξέλλες. Θα προτιμήσουν, λοιπόν, ένα πρόσωπο από το παρελθόν., που έχει τον καημό να τακτοποιήσει τους λογαριασμούς του με την Ιστορία, ή ένα νέο πρόσωπο, με όλα τα προσόντα για ευρωπαϊκό ρόλο και απαλλαγμένο από τα βάρη του παρελθόντος; Τον Κυριάκο Πιερρακάκη, ας πούμε, που εξελέγη πρόεδρος του Εurogroup.
 
Τα σχόλια  δημοσιεύονται μετά από έγκριση.