Σάββατο 21 Φεβρουαρίου 2026

ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΑΠΕΔΡΑΣΑΝ ΟΙ ΑΚΡΟΝΑΥΠΛΙΩΤΕΣ ΟΤΑΝ ΕΣΠΑΣΕ ΤΟ ΜΕΤΩΠΟ;




Οι φωτογραφίες με τους προς εκτέλεση στην Καισαριανή κομουνιστές έφεραν στην μνήμη όλων των Ελλήνων τις φριχτές μέρες της Γερμανικής κατοχής και προκάλεσαν ρίγη συγκίνησης σε όσους είδαν αυτούς τους άντρες να πηγαίνουν για εκτέλεση άφοβοι και με υψηλό φρόνημα, ίσως μάλιστα και τραγουδώντας.
 Δεν αποκλείω δε ότι η εικόνα τους να προκάλεσε και τον θαυμασμό και του Γερμανού φωτογράφου που τους φωτογράφησε την ώρα που περπατούσαν!
Σύμφωνα με τον ιστορικό Μενέλαο Χαραλαμπίδη, ο ακριβής αριθμός των Ακροναυπλιωτών ήταν 157 (εκ των οποίων τρεις ήταν αρχειομαρξιστές). Οι υπόλοιποι εκτελεσθέντες (περίπου 30-40 άτομα) ήταν εξόριστοι από την Ανάφη που είχαν μεταφερθεί στο Χαϊδάρι.
 Ανάμεσά τους υπήρξε και ένας πρώην βουλευτής, ο Σταύρος Σκλάβαινας, καθώς και 18 υποψήφιοι βουλευτές.
Σαφώς και είναι απαράδεκτο το γεγονός ότι όταν έσπασε το μέτωπο και άρχισε η κάθοδος των Γερμανικών στρατευμάτων, ότι κανένας από την τότε ελληνική κυβέρνηση που ετοιμαζόταν να αναχωρήσει για την Μέση Ανατολή, δεν έδωσε διαταγή να απολυθούν οι πολιτικοί εξόριστοι και φυλακισμένοι.
Από χρόνια όμως  είχα την απορία γιατί οι πολιτικοί κρατούμενοι τις μέρες που έσπασε το μέτωπο και ουσιαστικά είχε διαλυθεί ο κρατικός μηχανισμός δεν προσπάθησαν να αποδράσουν από την Ακροναυπλία.
 

Για τον λόγο αυτό και είχα κρατήσει στο αρχείο μου την σχετική μαρτυρία του επιζήσαντα Ακροναυπλιώτη (φυλακισμένου εκεί από το 1937-1943) ναυτεργάτη και Γεν.Γραμματέα του Πανεργατικού Κέντρου Πειραιά το 1936 Γεράσιμου Ποδαρά. Η μαρτυρία του δημοσιεύτηκε  στὸ περιοδικὸ Αντί, φύλλο 79 της 3.9.1977 τόμος Ζ από όπου και φωτογράφησα την μαρτυρία. (Κλικάροντας επάνω του μεγαλώνει)




Για να είναι πιο ευανάγνωστο, απομόνωσα το παραπάνω απόσπασμα που αναφέρει σχετικά με την απόδραση, την αποτροπή της οποίας την αποδίδει στην κομματική  καθοδήγηση που είχε βάλει μάλιστα και διπλοσκοπούς της εμπιστοσύνης της για να μην φύγει κανείς από τους 650 κρατούμενους όταν είχαν μείνει μόνο 10 χωροφύλακες να τους φυλάνε!
Την απόφαση αυτή την αποδίδει είτε σε βλακεία είτε ακόμα σε: άλλους λόγους (σύμφωνο Μολότωφ-Ριμπεντρόπ) ή (υπόσχεση Πάτερη)
Δεν γνωρίζω ποια ήταν η υπόσχεση Πάτερη, αλλά η υπόνοια που αφήνει είναι φοβερή. Υπονοεί σαφώς ότι επειδή ακόμη τότε ίσχυε η συμμαχία των Ρώσων με τους Γερμανούς,  το σταλινικό ΚΚΕ πίστευε πως οι Γερμανοί σύμμαχοι των Ρώσων θα τους ελευθέρωναν!
Κατηγορεί δε ονομαστικά την τότε κομματική ηγεσία που επέζησε της κατοχής και αποτελούσαν οι :
Γιάννης Ιωαννίδης, Βασίλης Μπαρτζιώτας, Κώστας Θέος, Μήτσος Λεβογιάννης, Κώστας Λουλές, Ανδρέας Τσίπας, Κώστας Κολιγιάννης, Μήτσος Παπαρρήγας, Απόστολος Γκρόζος, Κώστας Βασάλος, Μιχάλης Σινάκος. 

 Τα ίδια παραπάνω γράφει και ο Γιάννης Μανούσακας στο βιβλίο του  «Ἀκροναυπλία-θρύλος και πραγματικότητα», 1975
Μεταφέρω εδώ μερικές παραγράφους από το βιβλίο αυτό, από τις κρίσιμες εκείνες μέρες που η κομματική καθοδήγηση του ΚΚΕ απέτρεψε την απόδραση των κρατουμένων στην Ακροναυπλία, με αποτέλεσμα οι περισσότεροι από τους 200 εκτελεσθέντες στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την 1η Μαΐου 1944, να είναι  πρώην πολιτικοί κρατούμενοι της Ακροναυπλίας.





Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου