Πέμπτη 5 Φεβρουαρίου 2026

Θ΄ ΛΙΒΙΣΙ ,ΛΗΤΩΟΝ, ΞΑΝΘΟΣ και ΠΑΤΑΡΑ




 

ΛΙΒΙΣΙ

Το επόμενο μέρος που επισκεφτήκαμε δεν έχει αρχαιολογικό ενδιαφέρον, όμως είναι από αυτά που κάθε Έλληνας τα επισκέπτεται με συγκίνηση καθώς αντικρίζει  ένα ερειπωμένο χωριό που το εγκατέλειψαν οι Έλληνες κάτοικοι του μετά την Μικρασιατική καταστροφή. Είναι το Λιβίσι, σήμερα  Kayaköy  και σημαίνει βραχοχώρι, καθώς το έδαφος είναι βραχώδες, και τα σπίτια του είναι χτισμένα αμφιθεατρικά σε πλαγιά. Ορισμένοι μελετητές υποστηρίζουν ότι το χωριό χτίστηκε πάνω στα ερείπια της αρχαίας Καρμυλησσού.
Το χωριό δεν κατοικήθηκε από τους Τούρκους που ήρθαν από την Ελλάδα γιατί ήταν γεωργοί και  η καλλιεργήσιμη γη ήταν μικρή.
 Ο θρύλος επίσης λέει ότι φεύγοντας οι κάτοικοι  δηλητηρίασαν τα πηγάδια και καταράστηκαν στους δρόμους του να κυκλοφορούν φαντάσματα.
Στο Λιβίσι κατοικούσαν  περίπου 6.500 Έλληνες. Είχε τρεις κοινότητες και τρεις εκκλησίες- ενορίες, νοσοκομείο, δημοτικό σχολείο και βιβλιοθήκη.





Οι φωτογραφίες είναι από την κάτω εκκλησία αφιερωμένη στην Παναγία , από ένα αρχοντόσπιτο του χωριού και από το εσωτερικό ενός άλλου εγκαταλειμμένου.

ΛΗΤΩΟΝ





Ένα από σημαντικότερα θρησκευτικά κέντρα της Λυκίας είναι το Λητώον, το οποίο πίστευαν ότι ήταν ο τόπος που η Λητώ γέννησε τα δίδυμα παιδιά της  και γι αυτό και τον 6ο αιώνα κατασκευάστηκαν ναοί και για τις 3 θεότητες, Λητώ, Άρτεμη και Απόλλωνα.
Στην πανοραμική φωτογραφία φαίνονται καλύτερα και οι 3 ναοί.
Για το θέατρο της γράφω στο  Γ΄ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΑΤΡΑ ΤΗΣ ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ- 5-ΠΡΙΗΝΗ, 6-ΜΙΛΗΤΟΣ, 7-ΚΝΙΔΟΣ, 8-ΛΗΤΩΟΝ, 9-ΠΑΤΑΡΑ.
Το Λητώον με την Ξάνθο  θεωρείται από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της Τουρκίας και έχουν περιληφθεί στους τόπους που συγκαταλέγονται στην παγκόσμια κληρονομιά από την UNESCO.

ΞΑΝΘΟΣ

Το Λητώον 4 χιλιόμετρα από την Ξάνθο, συνδεόταν με αυτήν με μια ιερά οδό. Η Ξάνθος ήταν η μεγαλύτερη, κατά τον Στράβωνα, πόλη της Λυκίας και ήταν κτισμένη σε ένα λόφο στην αριστερή όχθη του ποταμού Ξάνθου.
Ήταν κέντρο πολιτισμού και εμπορίου για τους κατοίκους της Λυκίας και αργότερα για τους Πέρσες, Έλληνες και Ρωμαίους.




Πολλοί από τους τάφους στην Ξάνθο είναι υπερυψωμένοι τάφοι, σαν μνημεία επάνω σε ψηλή πέτρινη βάση και ορισμένοι διαθέτουν και ανάγλυφες παραστάσεις κάτω από την βάση του μνημείου. Οι δύο χαρακτηριστικοί τάφοι δυτικά του θεάτρου είναι φτιαγμένοι το 480πΧ και η σαρκοφάγος που λείπει από τον ένα βρίσκεται σήμερα στο Βρετανικό Μουσείο.
Η αρχιτεκτονική της Ξάνθου ήταν πηγή έμπνευσης και για τους γείτονες της και ένας από αυτούς τους τάφους, το Μνημείο των Νηρηίδων απετέλεσε πηγή έμπνευσης για την κατασκευή του Μαυσωλείου της Αλικαρνασσού στην Καρία
.




Το μνημείο των Νηρηίδων κατασκευάστηκε γύρω στο 390πΧ και είναι τάφος σε μορφή Ελληνικού Ναού τοποθετημένος σε ψηλή βάση διακοσμημένη με γλυπτές ζωφόρους.
Αν και  έμοιαζαν με Ελληνικό Ναό το μνημείο αυτό, ο Τάφος της Άρπυιας (480πΧ) και ο Τάφος της Παγιάβα (360πΧ) (και οι 3 παραπάνω τάφοι σήμερα βρίσκεται στο Βρετανικό Μουσείο), χτίστηκαν σύμφωνα με τα κύρια Ζωροαστρικά κριτήρια, σε  υπερυψωμένα  βάθρα από χονδρή πέτρα, και έχοντας στην κορυφή μονούς θαλάμους χωρίς παράθυρα.


Μια ενεπίγραφη τέτοια στήλη που στήριζε σαρκοφάγο, έχει στις 4 πλευρές της εγγραφές σε λυκιακή γλώσσα η οποία δεν έχει μέχρι στιγμής αποκρυπτογραφηθεί  Μέσα στους 250 στίχους της στήλης υπάρχουν και 12 ελληνικοί.


Η μαρμαρόστρωτη οδός (decumanus)  είχε κιονοστοιχία και κατασκευάστηκε το 106μΧ και οδηγούσε από την ανατολική στην δυτική πλευρά της πόλης σε δημόσια κτήρια. 


.Στα τέλη του 5ου αιώνα, τα κυριότερα κτίσματα στην πόλη είναι μεγάλες αριστοκρατικές επαύλεις, τις οποίες συναντάμε κατά κύριο λόγο στη λυκική ακρόπολη, και εκκλησίες. Οι οικίες είναι διώροφες με εσωτερικό αίθριο περιβαλλόμενο με περιστύλιο και διακοσμούνται με  ψηφιδωτά δάπεδα. 

Από την εποχή  που η πόλις εκχριστιανίστηκε, βλέπουμε τα ερείπια μιας μεγάλης Βασιλικής των  βυζαντινών χρόνων.   Για το θέατρο της Ξάνθου γράφω στο      Δ΄ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΑΤΡΑ ΤΗΣ ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ -10-ΚΑΥΝΟΣ, 11-ΞΑΝΘΟΣ, 12-ΜΥΡΑ, 13-ΑΡΥΚΑΝΔΑ, 14-ΦΑΣHΛΙΣ

ΠΑΤΑΡΑ


Τα Πάταρα ήταν το λιμάνι της Ξάνθου, αλλά σήμερα βρίσκονται, λόγω των προσχώσεων του ομώνυμου ποταμού, 700 μέτρα από την θάλασσα.
Τα Πάταρα ήταν γνωστά στην αρχαιότητα για το ναό και το μαντείο του Απόλλωνα, δεύτερο μόνο μετά από αυτό των Δελφών, αλλά η τοποθεσία του μαντείου και ο ναός του Απόλλωνα δεν έχουν βρεθεί.
Είναι επίσης ο τόπος γέννησης του Αγίου Νικολάου επισκόπου Μύρων της Λυκίας. 



Στην είσοδο της πόλης στον βορρά βλέπουμε το Τρίπυλον, κατασκευασμένο το 100 μ.Χ. προς τιμή του Κυβερνήτη της Λυκίας Mettias Medustus και λίγο πιο πέρα  τα Λουτρά.
Η πόλη είχε πολλά λουτρά, του λιμανιού, τα λουτρά του Βεσπασιανού (ή Νέρωνα), τα κεντρικά λουτρά, τα μικρά λουτρά και τα βυζαντινά λουτρά.


Ο κεντρικός δρόμος συνέδεε το εσωτερικό λιμάνι με την Αγορά και είναι ένας από τους πιο φαρδιούς και καλύτερα διατηρημένους δρόμους της Λυκίας. Και οι δύο πλευρές του δρόμου είναι υπενδεδυμένες με κιονοστοιχίες ιωνικού ρυθμού, με κίονες από γρανίτη στα ανατολικά και μαρμάρινες κολόνες στα δυτικά.

Πριν το θέατρο, για το οποίο έχω γράψει στο
Γ΄ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΑΤΡΑ ΤΗΣ ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ- 5-ΠΡΙΗΝΗ, 6-ΜΙΛΗΤΟΣ, 7-ΚΝΙΔΟΣ, 8-ΛΗΤΩΟΝ, 9-ΠΑΤΑΡΑ.
είναι το Βουλευτήριο, στην κατάσταση  που ήταν το 2008, ενώ σήμερα έχει πλήρως ανακαινισθεί  
 
Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου