Δευτέρα 30 Μαρτίου 2026

MORS IMPERATOR- ΠΑΝΤΑ Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΥΒΕΡΝΗΤΗΣ



Στην φωτογραφία είναι η γερμανίδα ζωγράφος και συγγραφέας  Ερμιόνη φον Πρέουσεν (1854–1918) Είχε σπουδάσει ζωγραφική στην Ακαδημία Κλών Τεχνών της Καρλσρούης και για χρόνια έζησε στην Ρώμη ζωγραφίζοντας κυρίως φρούτα και λουλούδια.
Το 1887 η  φον Πρέουσεν έστειλε στην ετήσια έκθεση της Ακαδημίας Τεχνών του Βερολίνου τον πίνακα της 2,5x 1,3 μέτρων, Mors Imperator (ο θάνατος είναι ο κυβερνήτης) αλλά εκεί αρνήθηκαν να τον δεχτούν γιατί φοβήθηκαν ότι ο πίνακας θα μπορούσε να εκληφθεί ως χλευασμός προς τον γηραιό Γερμανό αυτοκράτορα Γουλιέλμο Α΄, ο οποίος είχε μόλις συμπληρώσει τα 90 του χρόνια.


Ο πίνακας εμφανίζει ένα σκελετό τυλιγμένο με μανδύα από γούνα ερμίνας που φοράει  ένα οδοντωτό σιδερένιο στέμμα, και πατά με το ένα πόδι πάνω σε μια υδρόγειο ενώ ανατρέπει έναν βασιλικό θρόνο με μια δραματική κίνηση του οστέινου καρπού του.
Το οικόσημο πάνω στο θρόνο ήταν μια δημιουργική επινόηση, που στην καλύτερη περίπτωση μπορεί να συγκριθεί με τα γαλλικά βασιλικά διακριτικά. Το στέμμα με τους πολύτιμους λίθους που πέφτει στο έδαφος στο κάτω μισό του πίνακα έχει αναγνωριστεί από τους ερευνητές ως εμπνευσμένο από ένα γαλλικό βασιλικό στέμμα που βρίσκεται στο Λούβρο.

 


Από τα στοιχεία που υπάρχουν καθώς και από την αριστοκρατική καταγωγή της ζωγράφου δεν προκύπτει ότι ζωγράφισε τον πίνακα με αντιμοναρχική πρόθεση, αλλά ως αλληγορία για την παροδικότητα της εξουσίας και της δόξας,  και προοριζόταν αρχικά να αποτελέσει το πρώτο μέρος ενός κύκλου δέκα πινάκων που απεικόνιζαν θέματα ζωής, θανάτου και αγάπης, και με σκοπό να αντιπαρατεθεί άμεσα στην έκθεση της Ακαδημίας με έναν πίνακα της με τίτλο «Regina Vitae» (η βασίλισσα της ζωής) που όμως δεν είχε προλάβει να ολοκληρώσει.
Η ζωγράφος  απογοητευμένη από την απόρριψη, έστειλε επιστολή στον αυτοκράτορα για να εξηγήσει την πρόθεσή της. Ο γραμματέας του μονάρχη, της απάντησε ότι  ο αυτοκράτορας δεν είχε κανένα πρόβλημα με το θέμα του έργου, αλλά ότι  το ζήτημα αφορούσε αποκλειστικά την αισθητική κρίση της επιτροπής.
Η  Ακαδημία όμως επέμεινε στην απόφασή της, χαρακτηρίζοντας τον πίνακα «αντιαισθητική έκφραση μιας στρεβλής σκέψης».
Τότε η  33 χρονη φον Πρέουσεν δημοσίευσε επιστολή σε εφημερίδα του Βερολίνου και αποφάσισε να νοικιάσει  έναν χώρο στην οδό Leipziger Strasse για να παρουσιάσει το έργο στο κοινό.
Η ιδέα της ήταν άκρως επιτυχής, καθώς το θέμα είχε αποκτήσει μεγάλη δημοσιότητα και συζητιόταν σε όλο το Βερολίνο.  Ο πίνακας παρουσιαζόταν πίσω από κουρτίνες και αποκαλυπτόταν θεατρικά στους επισκέπτες που πλήρωναν εισιτήριο, σε τιμή που αντιστοιχούσε σε 8 σημερινά ευρώ.


Ένα χρόνο μετά, η αλληγορία του πίνακα αποδείχτηκε πραγματική, καθώς ο Γουλιέλμος Α΄ πέθανε στις 9 Μαρτίου 1888, μια χρονιά που έχει ονομαστεί το «Έτος των 3 Αυτοκρατόρων»  (γερμ. Dreikaiserjahr) καθώς εκτός από τον Γουλιέλμο Α΄ πέθαναν και ο γιός του Φρειδερίκος Γ΄ πού πέθανε από καρκίνο του λάρυγγα μετά μόνο 99 ημερών βασιλείας και  τον διαδέχτηκε ο γιός του  Γουλιέλμος Β΄.
Ακόμα και σήμερα, οι μαθητές στη Γερμανία για να θυμούνται τη χρονιά λένε τη φράση: «drei Achten, drei Kaiser » (τρεις οκτώ, τρεις αυτοκράτορες): 1888.
Το 1982 ο πίνακας πουλήθηκε σε ένα Ελβετό επιχειρηματία.
Πέρασαν πάνω από εκατό χρόνια μέχρι ο πίνακας να επιστρέψει στην Γερμανία όπου σήμερα εκτίθεται δανεικά στην  Alte Nationalgalerie.
Μόνο το 2013 είχε παρουσιαστεί στην Γερμανία ένα αντίγραφο του πίνακα σε ένα μικρό μουσείο στην περιοχή Alt-Mariendorf του Βερολίνου στο οποίο το 1918 είχαν δωρηθεί από τις κόρες της, μετά τον θάνατο της και τα υπόλοιπα έργα της.


 
Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου