Οι αριθμοί στις φωτογραφίες είναι συνέχεια από εδώ , από εδώ , από εδώ και από εδώ Κλικάρετε επάνω τους για να μεγαλώσουν. Σήμερα θα φύγουμε από την Τρίπολη για να πάμε 600 χιλιόμετρα βαθιά στην έρημο της Λιβύης (137) για να δούμε άλλο ένα μέρος που η UNESCO το έχει χαρακτηρίσει και αυτό σαν μνημείο της πολιτιστικής κληρονομιάς της ανθρωπότητας, την πόλη του Γκανταμές.
Η διαδρομή 600 χιλιόμετρα πήγαινε την μία μέρα και 600 γύριζε την μεθεπομένη, είναι αρκετά κουραστική και είχε και ένα μεγάλο μειονέκτημα. Δεν δούλευε η θέρμανση του πούλμαν και το κρύο στην έρημο είναι αρκετά τσουχτερό οπότε όλοι ήσαν τυλιγμένοι στα μπουφάν τους και βέβαια επειδή τους λυπήθηκα καθώς έβλεπα όλους κουκουλωμένους συγκρατήθηκα και δεν είπα κανένα ανέκδοτο σαν και αυτά που λέει ο Καφετζής στο Ράδιο Αρβύλα.
Η ταλαιπωρία όμως άξιζε τον κόπο γιατί ενώ η σύγχρονη πόλη δεν έχει κανένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον (138), η παλιά πόλη του Γκανταμές είναι μοναδική στον κόσμο. Μια ολόκληρη πόλη είναι υπόσκαφη και έτσι γίνεται βιώσιμη τους θερμούς μήνες του καλοκαιριού έχοντας σταθερή θερμοκρασία όλο τον χρόνο. (14,139,140,141)
Αυτό σημαίνει ότι το ισόγειο των σπιτιών, συνήθως η αποθήκη , και τα σκεπασμένα δρομάκια της πόλης είναι κάτω από το επίπεδο του εδάφους, ενώ πάνω από αυτό είναι ο πρώτος όροφος, συνήθως η κυρία κατοικία και όπου υπάρχει ο δεύτερος, συχνά η κουζίνα. Οι δρόμοι κατά διαστήματα έχουν ανοίγματα για να φωτίζονται (142) και έξω από τα σπίτια είχε θέση σε μια εσοχή για ένα υποχρεωτικά αναμμένο λυχνάρι για να φωτίζεται ο δρόμος (143).
Εάν το λυχνάρι ήταν στο κέντρο της κόγχης σήμαινε ότι όλα είναι καλά στο σπίτι, αν ήταν αριστερά πως ο ιδιοκτήτης του σπιτιού απουσίαζε και αν ήταν δεξιά πως μας είχε αφήσει χρόνους. Στους δρόμους δεν κυκλοφορούσαν οι γυναίκες από τον φόβο μην τυχόν τρακάρουν κανένα άντρα μέσα στα κακοφωτισμένα δρομάκια. Αυτές κυκλοφορούσαν από τις ταράτσες της πόλης (144)!
Στους τοίχους έξω από τα σπίτια υπάρχουν συχνά μεγαλοπρεπείς μούτζες που βέβαια δεν απευθύνουν ένα Όρσε! , σε όσους στραβοπατούν μεσ΄ τα σκοτάδια, αλλά είναι σύμβολο καλού(145).
Σε μερικά σημεία υπάρχουν στους τοίχους από απλά διακοσμητικά στολίδια μέχρι πολύχρωμα και περίτεχνα.(146,147)
Η πόλη είχε 7 συνοικίες στην καθεμιά της οποίας κατοικούσε και μία φυλή με μικρές διάσπαρτες πλατειούλες ενώ στην μεγάλη πλατεία μαζευόντουσαν οι φυλές για να συζητήσουν διάφορα θέματα.
Η ιστορία της πόλης ξεκινάει από τους παλαιολιθικούς και νεολιθικούς χρόνους το δε 19πΧ υπήρχε εγκατεστημένη εκεί ρωμαϊκή φρουρά ενώ επί βυζαντινών ήταν έδρα επισκοπής. Αναπόφευκτα λοιπόν υλικό από εκείνες τις εποχές έχει χρησιμοποιηθεί στην κατασκευή των σπιτιών.(148)
Υπόγεια κάτω από την πόλη υπάρχει δίκτυο νερού από την πηγή (149) και σε ορισμένα σημεία υπήρχαν ανοίγματα και ένας νερουλάς κανόνιζε την διάθεση του.(150,151)
Η πόλη έχει 1600 κτίσματα, μεταξύ των οποίων 1250 σπίτια και 21 τζαμιά.
Δεν κατοικείται από το 1970 και τους κάτοικους της τους μετέφερε η κυβέρνηση σε νέα σπίτια που τους έκτισε, αν και μερικοί το καλοκαίρι επιστρέφουν για δροσιά στις παλιές τους κατοικίες.
Είχαμε φροντίσει και το μεσημέρι φάγαμε μέσα σε ένα από αυτά τα σπίτια μια τοπική σπεσιαλιτέ από μια πιατέλα που είχε στον πάτο μια πίτα, επάνω κους-κους και κρέας από αρνί. Δεν μπορώ να πω ότι μου άρεσε το συνολάκι αυτό , οπότε βρήκα την ευκαιρία να κάνω δίαιτα υποσχόμενος στον εαυτό μου άμα τη επιστροφή στα πάτρια να τον ικανοποιήσω με ένα απολαυστικό αρνάκι με πατάτες στον φούρνο.
Αντίθετα με το φαγητό το βασικό και χαρακτηριστικό αυτό δωμάτιο του σπιτιού ήταν μια πανδαισία χρωμάτων, από τα πολύχρωμα χαλιά, τα μπακίρια και τους καθρέπτες που υπάρχουν για να φωτίζεται καλύτερα το δωμάτιο από τα μικρά παράθυρα.(152)
Σε μια μεριά του δωματίου που χωρίζεται μόνο από μια κουρτίνα βρίσκεται η νυφική παστάδα στην οποία οι νιόπαντροι συνευρίσκονταν την πρώτη νύχτα του γάμου, ενώ οι συγγενείς ήσαν στο δωμάτιο περιμένοντας να ακούσουν την επιτυχή κατάληξη της επαφής! (152 η εσοχή στο μέσο της φωτογραφίας)
Επειδή οι άτεκνες γυναίκες, αν πέθαινε ο άντρας τους δεν κληρονομούσαν τίποτα, πολλές νέες που είχαν παντρευτεί ηλικιωμένους φρόντιζαν να γκαστρωθούν από κάποιο νεώτερο.
Η λύση στο πρόβλημα αυτό ήταν απλή!
Η υποψήφια νύφη έμενε πριν τον γάμο στο σπίτι του γαμπρού, χωρίς να έχουν σχέσεις, μέχρι να διαπιστωθεί πως δεν ήταν ήδη έγκυος!
Στην πόλη και στο μουσείο της, παλιά τουρκική φυλακή, μας ξενάγησε ένας ντόπιος στα ελληνικά, τα οποία γνώριζε γιατί είχε σπουδάσει οδοντοτεχνίτης στην ΣΒΙΕ στην Αθήνα. Τα εκθέματα ήσαν κυρίως ενδεικτικά της παραδοσιακής τοπικής ζωής και λίγα από την αρχαιότητα.!(153,154)
Το απόγευμα με τζιπ βρεθήκαμε στην έρημο όπου αφού ήπιαμε τσάι με ολίγη άμμο από βεδουίνους(155) και φάγαμε νοστιμότατο ψωμί ψημένο μέσα στην άμμο , είδαμε τοπικούς χορούς από τους ντόπιους, έναντι αλμυρού τιμήματος για το τελείως ερασιτεχνικό τους επίπεδο, που ήταν σαν να έδειχνα εγώ ποντιακό κότσαρι σε τουρίστες, (156) και μετά οι τολμηρότεροι, μεταξύ των οποίων εγώ και η κόρη μου αρχίσαμε να ανεβαίνουμε τους αμμόλοφους για να δούμε το ηλιοβασίλεμα ενώ η κ.Αθεόφοβου παρέμεινε με τις Βεδουίνες για να συζητήσει περί της οικιακής οικονομίας στην έρημο! ( 157,158).
Το θέαμα άξιζε παρά το κρύο, την ταλαιπωρία και το ξεπάτωμα του να περπατάς ανεβαίνοντας στους αμμόλοφους, ανάβαση που είναι καλή για εξάσκηση πεζοναυτών, γυρίσαμε το βράδυ στο ωραίο ξενοδοχείο που μέναμε και τιμήσαμε δεόντως τον πλούσιο μπουφέ του με φαγητά προσαρμοσμένα στις γεύσεις μας εκτός των γλυκών που σε όλη την Λιβύη ήσαν άνοστα.
Στην επιστροφή κάναμε μια στάση στις σιταποθήκες Qasr al haj.Αυτές είναι ένα ιδιόρρυθμο στρογγυλό κτίσμα σαν κάστρο κατασκευασμένο εδώ και 800 χρόνια με λάσπη και πέτρες.(15,159)
Στο εσωτερικό του έχει μια μεγάλη αυλή και περιμετρικά 114 αποθηκευτικούς χώρους ,όσα και τα κεφάλαια του Κορανίου, ένα ημιυπόγειο όροφο για αποθήκευση λαδιού και άλλους 3 ορόφους επάνω για αποθήκευση σταριού. Οι πόρτες ήσαν από ξύλο φοινίκων οι οποίες διατηρούνται ακόμα σε μερικές αποθήκες . Η κάθε οικογένεια είχε τον δικό της χώρο και αποθήκευε τις προμήθειες της και έτσι οι νομάδες μπορούσαν να κινούνται ελεύθερα ξέροντας ότι τα υπάρχοντα τους είναι φυλαγμένα σε χώρο που κλείδωνε το βράδυ από τον φύλακα.(160,161,162 φαίνεται το βαρούλκο με το οποίο ανέβαζαν τις προμήθειες )
Την άλλη μέρα με εσωτερική πτήση της Buraq air, μιας ευπρόσωπης ιδιωτικής λιβυκής εταιρείας που δεν είχα ξανακούσει ποτέ μου, φύγαμε από την Τρίπολη για την Βεγγάζη για να δούμε και τις πόλεις της Κυρηναϊκής που ίδρυσαν οι Έλληνες και να συμπληρωθεί έτσι το ταξίδι μας στην Africa Graeca.
Μετά την απώλεια του μακαρίτη ή μακαριστού* Χριστόδουλου, και μετά την συμπλήρωση 3 ετών από τον θάνατο του, μας έχει γίνει πλέον αισθητή η έλλειψη των ανεκδότων που με ευκαιρία διάνθιζε τον λόγο του ο μακαρίτης. Προφανώς με την ευρυμάθεια που απέκτησε την εποχή της χούντας, που αποκλειστικά χωμένος στα βιβλία μόνο μελετούσε χωρίς να παίρνει χαμπάρι τι γίνεται δίπλα του, θα διάβασε την παρατήρηση του Βρετανού φιλόσοφου και μαθηματικού, Alfred North Whitehead (1861-1947) ότι «Η παντελής απουσία χιούμορ από τη Βίβλο, είναι ένα από τα πιο παράξενα φαινόμενα σε όλη τη λογοτεχνία».
Επειδή βέβαια την Βίβλο δεν μπορούσε να την αλλάξει, φρόντιζε αυτός να αναπληρώνει αυτή την απουσία, παρεμβάλλοντας στον θρησκευτικό και διδακτικό του λόγο τα ανέκδοτα του, για να εξυψώσει το θρησκευτικό φρόνημα των πιστών , ενώ για να εξυψώσει και το εθνικόν φρόνημα δεν δίσταζε να υψώνει λαύρος το λάβαρο της Λαύρας έναντι των προαιώνιων εχθρών της μη αναγραφής του θρησκεύματος στις ταυτότητες.
Αντί λοιπόν ενός ασεβέστατου μνημόσυνου σαν και αυτό που του αφιέρωσε ο ανίερος Λασκαράτος στο μπλογκ Ροΐδη Εμμονές ,εγώ στην μνήμη του θα αφιερώσω ένα άκρως διδακτικό θρησκευτικό ανέκδοτο .
Σε μια χριστιανική οργάνωση έχουν μαζευτεί μερικοί ευλαβείς χριστιανοί, πολλοί εκ των οποίων παπάδες, πίνουν τον καφέ τους και επάνω στην κουβέντα, σαν όλους τους γονείς αρχίζουν να καμαρώνουν για τα παιδιά τους ,αρχίζοντας να λέει ένας: -Αισθάνθηκα ότι όλη η χάρη της Παναγίας είναι πάνω στο παιδί μου που είναι ιερομόναχος ,όταν άκουσα με συγκίνηση να μην τον αποκαλούν πλέον αφότου πήρε το πτυχίο του Οσιώτατο, αλλά με ιδιαίτερο σεβασμό Οσιολογιώτατο !. -Και που να δείς τον δικό μου που είναι διάκονος και πήρε το πτυχίο της Θεολογίας και τώρα πια όπου πάει σταμάτησαν να τον φωνάζουν Ευλαβέστατο και τον προσφωνούν Ιερολογιώτατο ! -Καλά λέει ένας άλλος εμένα που είναι παπάς ακόμα και η γυναίκα του τον αποκαλεί Αιδεσιμιολογιώτατο ! -Έμενα λέει ο άλλος μπορεί να μην έχει γυναίκα ούτε μητρόπολη αλλά σαν μητροπολίτη τον αποκαλούν Πανιερώτατο ! -Εγώ τι να πω, λέει ένας άλλος, που οι δίδυμοι γιοί μου με την χάρη του Κυρίου έγιναν αρχιμανδρίτες και τον ένα τον προσφωνούν Πανοσιώτατο και τον άλλο που αρίστευσε στην Θεολογία Πανοσιολογιώτατο! -Εμένα που έγινε πρόσφατα επίσκοπος τον αποκαλούν Θεοφιλέστατο, λέει ένας άλλος. -Ε, τι να πώ εγώ για τον γιό μου λέει ο πέμπτος, που ανέλαβε τώρα μητρόπολη και τον αποκαλούν Σεβασμιώτατο! Δεν θέλω να σας στεναχωρήσω λέει ο τελευταίος αλλά αφότου με την επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος ο δικός μου έγινε αρχιεπίσκοπος όλοι με σεβασμό τον λένε Μακαριώτατο και δεν αποκλείεται αν ο Θεός θελήσει να πάρει κοντά του τον Πατριάρχη, να τον καμαρώσω να τον αποκαλούν Παναγιώτατο ! Η κυρία Κατίνα, η γυναίκα που τους σερβίριζε τους καφέδες και άκουγε την συζήτηση δεν μπόρεσε στο τέλος να μην παρέμβει λέγοντας: Εγώ δεν έχω γιό αλλά μια κόρη, λεπτή ψηλή, με 90 εκ στήθος, 60 μέση και 90 γοφούς και όπου πάει όλοι λένε Ω, θεέ μου!
Όπως βλέπετε το παρόν μορφωτικό μπλογκ σας προσφέρει ουσιαστικές και βασικές γνώσεις διανθισμένες με χιούμορ και ολίγον οφθαλμόλουτρο. Είναι απαράδεκτο το ποίμνιο να μην ξέρει πως να προσφωνήσει τον τσοπάνη του, αν και βέβαια δεν κατάφερα να λύσω το παρακάτω ουσιαστικό πρόβλημα. Βρίσκεστε μπροστά σε ένα παπά και θέλετε να τον προσφωνήσετε. Έλα όμως που δεν ξέρετε αν είναι πτυχιούχος και παντρεμένος οπότε είναι Αιδεσιμιολογιώτατος ενώ αν έχει γίνει παπάς από περιπτεράς (μην γελάτε ξέρω περίπτωση) είναι μόνο Αιδεσιμώτατος. Άσε δε που αν δεν ξέρετε ότι είναι αρχιμανδρίτης και πτυχιούχος, και αντί να τον πείτε Πανοσιολογιώτατο τον πείτε Πανοσιώτατο ή ακόμα χειρότερα αιδεσιμώτατο είναι σαν να αποκαλείτε ένα Ταγματάρχη ,Λοχαγό! Όποιος στο στρατό το έχει κάνει ξέρει τις συνέπειες!
Τα στοιχεία για τις προσφωνήσεις από εδώ. *Μια εμπεριστατωμένη ανάλυση του ποιός είναι πιο δόκιμος όρος έχει κάνει ο Σαραντάκος εδώ. .
. ΕΚΤΑKΤΗ ΠΡΟΣΘΗΚΗ 29-1-2011
Για την Προμηθέα Ολυμπία Κυρήνη Πυθία είχα γράψει στο παρελθόν ένα ποστ με τίτλο ΠΩΣ Η 15ΧΡΟΝΗ ΕΝ ΜΕΣΩ ΔΥΟ ΠΑΠΑΔΩΝ ΜΙΛΗΣΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΤΟΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟ! Έκτοτε δεν είχα παρακολουθήσει την εξέλιξη της μέχρι που μια τραγική είδηση την ξανάφερε στην επικαιρότητα. Ένας 81χρονος ομογενής την πυροβόλησε ,αλλά μπήκε μπροστά η μητέρα της και τραυματίστηκε αυτή σοβαρά. Η αστυνομία, την οποία απείλησε ο ομογενής με το όπλο τον πυροβόλησε και τον σκότωσε.
Σχετικές λεπτομέρειες με την υπόθεση μπορείτε να διαβάσετε εδώ.
Οι αριθμοί στις φωτογραφίες είναι συνέχεια από εδώ , από εδώ και από εδώ Κλικάρετε επάνω τους για να μεγαλώσουν.
H Σαμπράθα, λίγα χιλιόμετρα μακριά από την σημερινή Τρίπολη συμπληρώνει την τριάδα των πόλεων που αποτελούσαν το τρίπτυχο της Τρίπολης.
Αν και δεν έφτασε ποτέ την αίγλη της Lepta Magna αποτελεί και αυτή δικαιολογημένα ,ένα από τα μέρη που η UNESCO έχει χαρακτηρίσει σαν μνημείο της διεθνούς πολιτιστικής κληρονομιάς.
Ήταν πόλη που ίδρυσαν οι Φοίνικες τον 4ο αιώνα πΧ, καθώς προσέφερε ένα ασφαλές λιμάνι ,η οποία άρχισε να χάνει τον φοινικικό χαρακτήρα της με την άφιξη των Ελλήνων τον 2ο αιώνα πΧ και την συνεχή ανάπτυξη της ανέστειλε ένας σεισμός τον 1ο αιώνα μΧ, οπότε η μετέπειτα αναστύλωση της, απέκτησε πλέον τον χαρακτήρα των Ρωμαϊκών πόλεων.
Τότε απέκτησε τα λαμπρά της κτίσματα, αλλά ένας νέος σεισμός το 365 μΧ την κατέστρεψε πάλι και έτσι ένα μέρος της βρέθηκε μέσα στην θάλασσα από το τσουνάμι που έπληξε τότε πολλές από τις παραθαλάσσιες πόλεις της Μεσογείου, όπως πχ το Γύθειο που και σε αυτό ένα μεγάλο μέρος της τότε πόλης είναι κάτω από την θάλασσα.
Με την άφιξη των Βυζαντινών κατασκευάστηκαν από τον Βελισάριο τα τείχη για να προστατευθεί κυρίως το λιμάνι, και ο Ιουστινιανός έκτισε μια μεγαλοπρεπή βασιλική.
Η πόλη επέζησε για ένα αιώνα ακόμα μετά τον 7ο αιώνα ,μετά την άφιξη εκεί των Αράβων, και με την βαθμιαία παρακμή της σκεπάστηκε και αυτή με την άμμο.
Έξω από τα τείχη της πόλης υψώνεται το 24 μέτρων μαυσωλείο του θεού Μπες, από την εποχή των Φοινίκων , πλήρως όμως σήμερα αναστηλωμένο.(108 ,το μαυσωλείο και μέρος των τειχών της πόλης μέσα από αυτά ) Μπαίνοντας στην εντός των τειχών πόλη βρίσκουμε αρχικά ένα τεράστιο ναό του 2ου μΧ αιώνα αφιερωμένο σε άγνωστη θεότητα, από τον οποίο εκτός από μερικές κολώνες ,έχει διατηρηθεί σε καλή κατάσταση το μαρμάρινο δάπεδο.
Ανατολικά του ναού υπάρχει η σκάλα που οδηγούσε στον υπερυψωμένο ναό του διαδόχου του Αδριανού, Αντωνίνου Πίου.(111)
Έξω από τον ναό είναι μια πηγή με το ακέφαλο άγαλμα του Flavius Tullus, επιφανούς πολίτη που φρόντισε για την ύδρευση της πόλης.(112)Στο δυτικό μέρος είναι η βασιλική του Απουληίου, που την εποχή των Ρωμαίων ήταν δικαστήριο και οι βυζαντινοί στην συνέχεια την μετέτρεψαν σε ναό με βαπτιστήριο παραπλεύρως της σε σχήμα σταυρού .(113-114)
Ο Απουλήιος ήταν διάσημος συγγραφέας, ποιητής, ρήτορας και φιλόσοφος που είχε γεννηθεί το 125μΧ στην Αφρική. Το μεταπτυχιακό master της εποχής του, το έκανε στην Ρώμη και την Ελλάδα και όταν γύρισε πίσω στην Οία(την σημερινή Τρίπολη) παντρεύτηκε μια ωραία και πλούσια χήρα που είχε μείνει ανύπαντρη για 13 χρόνια από τον θάνατο του άντρα της.
Το συγγενολόι που είδε ότι χάνει την κληρονομιά της περιουσίας της, κατηγόρησε τον Απουλήιο ότι έκανε μάγια στην χήρα για να την παντρευτεί, με αποτέλεσμα το 158μΧ να γίνει η δίκη του στη βασιλική αυτή . Αυτός όμως δεινός ρήτορας τους τάραξε στο μπλα μπλά απολογούμενος για 3-4 μέρες, οπότε και αθωώθηκε, η δε απολογία του αυτή έχει διασωθεί .
Προχωρώντας προς την θάλασσα μέσα από τον κενό σήμερα χώρο της αγοράς (forum) αφήνοντας αριστερά μας το Καπιτώλιο ή Ναό του Διός, που ήταν και ο σημαντικότερος της πόλης(115), βρίσκουμε την Γερουσία (Curia) στα έδρανα της οποίας συνεδρίαζαν οι αρχές της πόλης (116) και δίπλα της τον ναό του Σάραπι.(117)
Ο Σάραπις ή Σέραπις είναι ένας θεός προκατ, κατασκευασμένος από τον Πτολεμαίο Α΄ κατά το 280πΧ. Ήταν συμπολεμιστής του Μεγάλου Αλεξάνδρου και ο πολιτικότερος των διαδόχων του, επινοώντας δε αυτόν τον θεό, κατάφερε να συνενώσει τους Έλληνες θεούς με τους αιγυπτιακούς.
Στον Σάραπι είχαν συνενωθεί ο Δίας, ο Ποσειδώνας, ο Βάκχος, ο Ασκληπιός μαζί με τον Άμμωνα και τον θεό Νείλο.
Προς την μεριά της θάλασσας ήταν η βασιλική του Ιουστινιανού με τα εξαιρετικά της ψηφιδωτά. που έχουν μεταφερθεί όλα στο μουσείο. Αντανακλούν την εποχή που το Βυζάντιο εμφανίζει μεγάλη ανοδική πορεία έχοντας επεκταθεί στο μεγαλύτερο μέρος των παραλίων της Μεσογείου.(118 Η Βυζαντινή αυτοκρατορία την εποχή του Ιουστινιανού)
Στο ψηφιδωτό του κεντρικού κλίτους του ναού διακρίνουμε το "δέντρο της ζωής" να διακλαδίζεται διακοσμημένο με πουλιά, ενώ στο κέντρο ένα πουλάκι σε κλουβί συμβολίζει την ψυχή.Στην βάση του δέντρου είναι το Α που συμβολίζεται με ένα παγώνι με κλειστά φτερά ενώ στην κορυφή το Ω με ένα παγώνι με ανοικτά τα φτερά της ουράς του. (119 μεγεθύνοντας την εικόνα τα δείχνουν τα βέλη )
Στους πλαϊνούς τοίχους του μουσείου είναι τα άλλα 2 κλίτη.(13,120)
Έχοντας φτάσει στην θάλασσα βλέπουμε τα υπολείμματα του λιμενοβραχίονα του λιμανιού(121) και προχωρώντας προς το θέατρο βρισκόμαστε στα λαδάδικα της πόλης που υπάρχουν αποθηκευτικοί χώροι και σκαλισμένες λεκάνες για την εξαγωγή του(122).
Δίπλα στην θάλασσα ήσαν τα παραθαλάσσια λουτρά διακοσμημένα με αγάλματα, όπως της Αφροδίτης(123), και εξαιρετικά μωσαϊκά(10), και παραπλεύρως βέβαια τα απαραίτητα δημόσια αποχωρητήρια (124) όπου οι Ρωμαίοι μπορούσαν ανταλλάσοντας απόψεις να χέζουν ουσιαστικά και μεταφορικά όλους τους έχοντες και κατέχοντες της εποχής τους και να τους δροσίζει ταυτόχρονα η αύρα της θάλασσας!
Παραθαλάσσιος ήταν επίσης και ο ναός της Ίσιδας που ήταν ο άγιος Νικόλαος της εποχής ,προστάτης δηλαδή των ναυτικών.(125)
Στην συνοικία του θεάτρου, υπάρχουν επίσης τα λουτρά του Ωκεανού, από όπου και το περίφημο ψηφιδωτό του Ωκεανού(11) , τα λουτρά του θεάτρου και αυτά με ωραία ψηφιδωτά μεταξύ των οποίων και αυτό που παρουσιάζει σαγιονάρες της εποχής και 3 στλεγγίδες με την ευχή SALVOM LAVISSE , (Να έχετε ένα καλό μπάνιο-126) και τέλος το κόσμημα της Σαμπράθα, το θέατρο της.
Το θέατρο άρχισε να κατασκευάζεται το 190μΧ και χρησιμοποιήθηκε μέχρι την καταστροφή του από τον σεισμό του 365μΧ (127,128,129)
Η αναστήλωση της 3οροφής σκηνής του, ύψους 20 μέτρων και με 108 κορινθιακού ρυθμού κολώνες, που είναι από τις πιο εντυπωσιακές της ρωμαϊκής εποχής, έγινε από Ιταλούς αρχαιολόγους το 1920. (130,131)
Η σκηνή με μήκος 43 μ και βάθος 9μ έχει στην βάση της εξαιρετικές ανάγλυφες παραστάσεις εκ των οποίων η κεντρική εμφανίζει προσωποποιημένες την Ρώμη και την Σαμπράθα περιστοιχιζόμενες από στρατιωτικές φιγούρες και σκηνές θυσίας(131).
Το αμφιθέατρο του θεάτρου, διαμέτρου 95μ, που είναι το μεγαλύτερο της Αφρικής, χωρούσε 3-5000 κόσμο, ενώ σήμερα 1500.(9,132)
Το μουσείο της Σαμπράθα, εκτός από τα ψηφιδωτά της βασιλικής του Ιουστινιανού ,έχει επίσης μερικά ψηφιδωτά και νωπογραφίες από σπίτια της πόλης όπως και αγάλματα.(12, 133,134,135-την ομορφιά αυτή έστω και με μισό κεφάλι και μισή μύτη ,σου έρχεται να την φιλήσεις!,136)
ΥΓ- Είμαι περίεργος αν οι περί τα φωτογραφικά ειδήμονες παρατηρούν κάτι το ιδιαίτερο στις παραπάνω φωτογραφίες.
Τον Αύγουστο του 1957 πρωτοσέλιδο θέμα στις εφημερίδες είναι ο καύσωνας που επικρατούσε .
Εν μέσω λοιπόν του καύσωνα ένα έγκλημα έρχεται να συγκλονίσει το πανελλήνιο.
Σε ένα σπίτι στον Κολωνό, κλειδωμένο, χωρίς να υπάρχουν σημεία παραβίασης του ,βρέθηκε μαχαιρωμένος με 18 μαχαιριές ένας άνδρας 45 ετών ονόματι Πεπές υπάλληλος των ΣΠΑΠ, έγγαμος με ένα παιδί.
Στο σπίτι ήταν μόνος του γιατί η σύζυγος του με το παιδί είχαν πάει στο χωριό του για το καλοκαίρι και για να φροντίσουν κάτι κτήματα που είχε εκεί. Το πτώμα βρέθηκε όταν ένας υπάλληλος από την δουλειά του, στην οποία δεν είχε πάει, πήγε για να του δώσει το 15μερο του.
Στο ίδιο σπίτι ο Πεπές νοίκιαζε δωμάτια σε μια οικογένεια η οποία δεν είχε ακούσει τίποτα το ιδιαίτερο το βράδυ της δολοφονίας. Στο δωμάτιο που βρέθηκε το πτώμα με τα εσώρουχα του, δεν υπήρχαν σημεία πάλης και δεν έλειπαν από το σπίτι αντικείμενα εκτός από το ρολόι του θύματος.(ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ 17-8-1957 Κλικάροντας επάνω στις φωτογραφίες μεγαλώνουν) Το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης, εκτός από το εντυπωσιακό γεγονός μιας στυγερής δολοφονίας χωρίς να ακουστούν κραυγές από το θύμα και σε ένα κλειδωμένο δωμάτιο, είχε εξάψει η από την αρχή τεθείσα υπόνοια πως το έγκλημα έγινε για σεξουαλικούς λόγους. Στην μνήμη των περισσοτέρων ερχόταν μια πρόσφατη, πριν από 3 χρόνια, αντίστοιχη δολοφονία με μαχαίρι, ενός ομοφυλόφιλου καθηγητού των γαλλικών, του Βιλλιέτ , η οποία παρέμενε, και παρέμεινε, ανεξιχνίαστη. (8-1-1954 ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ)
Όσο περνούσαν οι μέρες και δεν έπεφτε φώς στην υπόθεση, οι λαϊκές εφημερίδες όπως η ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ, αφιέρωναν ολόκληρες σελίδες στο έγκλημα οι δε σοβαρότερες 2στηλα και 3στηλα.
Μέχρι τις 20-8-1957 είχαν εξεταστεί από την αστυνομία 1000 άτομα, σύμφωνα με τις εφημερίδες ,έκφυλοι, σαδισταί, κακοποιοί, "μεγάλα μαχαίρια" κ.α.Η σύλληψη του δολοφόνου έγινε μετά καμιά 10ρια μέρες γιατί ο δράστης ,ένας οικοδόμος παντρεμένος με 5 παιδιά, ονόματι Χατζηχρήστος, είχε πουλήσει το ρολόι του θύματος σε αργυραμοιβό, ο οποίος όπως ήταν υποχρεωμένος, είχε κρατήσει τα στοιχεία της ταυτότητας του.(25-8-1957 ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ 1η και 3η σελίς, 27-8-1957 1η και 3η σελίς)
Ο δολοφόνος ως αιτία του εγκλήματος ισχυρίστηκε πως, όπως γράφουν οι εφημερίδες της εποχής, αφού ησχημόνησε μετά του θύματος ο Πεπές ακολούθως ηξίωσε να ασχημονήση και αυτός επί του Χατζηχρήστου με την σειράν του..Προφανώς το θύμα δεν φώναξε όταν άρχισε να τον μαχαιρώνει, γιατί δεν ήθελε ακούσουν οι ενοικιαστές του ότι δεν ήταν μόνος του,μέχρι που του κατάφερε το θανατηφόρο κτύπημα στην καρδιά.
Πιθανώς ο δράστης να πίστευε ότι το θύμα πρέπει να είχε πάρει το 15μερο από την δουλειά του και να τον εκβίαζε να του το δώσει , το οποίο όμως αυτός δεν είχε πάρει, οπότε τελικά αφού τον σκότωσε πήρε μόνο τα ρέστα από ένα δανεικό 100δραχμο που ο Πεπές είχε ζητήσει από τον κουνιάδο του μέχρι να πληρωθεί.
Μετά την σύλληψη του δράστη και λόγω της αχαλίνωτης δημοσιογραφικής κάλυψης της υπόθεσης ο εισαγγελέας απαγόρευσε την αναγραφή ειδήσεων για την υπόθεση.(31-8-1957 ΕΜΠΡΟΣ)
Η δίκη του έγινε τον Νοέμβριο 1957 και ο Χατζηχρήστος καταδικάστηκε σε θάνατο για ληστεία μετά φόνου.(8-11,9-11και 11-11-1957 ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ)
Η αυλαία του δράματος έπεσε μετά από 7 μήνες όταν ο δράστης εκτελέστηκε στις φυλακές της Αίγινας.(10-6-1958 ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ)
Για τα σημερινά δεδομένα η εκδίκαση μιας τέτοιας υπόθεσης στο τόσο σύντομο διάστημα των 2 1/2 μηνών φαντάζει εξωπραγματική, όπως επίσης και η εκτέλεση του δράστη πριν καν να συμπληρωθεί ένας χρόνος από την δολοφονία.
Είναι χαρακτηριστικό της εποχής πως ο δολοφόνος έπλυνε τα χέρια του στο βρυσάκι από το ψυγείο πάγου, αφού τράβηξε το συρτάρι που μαζευόντουσαν τα νερά όταν έλειωνε ο πάγος. Προφανώς δεν υπήρχε βρύση μέσα στο σπίτι.
Επίσης ενδιαφέρον έχει ότι το ρολόι μάρκας ¨κρεασιόν" αξίας 800 δρχ, που το θύμα είχε αγοράσει με δόσεις, ήταν γνωστός ο αριθμός του και με τον οποίο είχαν κατασκευαστεί 1000 κομμάτια , είχαν εισαχθεί στην Ελλάδα 120, ο αντιπρόσωπος είχε πουλήσει 89 και ο αργυραμοιβός είχε κρατήσει τα στοιχεία του αγοραστή.
Από αυτά καταλαβαίνει κανείς την αξία που είχε τότε ένα ρολόι !Σήμερα με αυτό το δεδομένο δεν θα είχε συλληφθεί ο ένοχος.
Ακόμα ενδεικτικό της τότε κατάστασης είναι αυτό που γράφτηκε πως ο Χατζηχρήστος είχε κόκκινο φάκελο στην Ασφάλεια γιατί είχε συμμετάσχει στον ΕΛΑΣ.
Τέλος ο 23χρονος τότε δημοσιογράφος της ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ που παρακολούθησε και έγραψε για την δίκη δεν είναι άλλος από τον αείμνηστο Φ. Γερμανό!
Τώρα θα μου πείτε πως μου ήρθε μετά τόσα χρόνια να γράψω για αυτή την ιστορία.
Η αιτία ήταν ένα τραγουδάκι του Ρενάτο Καροζόνε που άκουσα μετά από πολλά χρόνια στο ραδιόφωνο, το Il piccolo montanaro.
Το τραγουδάκι αυτό μου θύμισε πως όταν ήμουνα μικρό παιδί και το τραγούδι αυτό ήταν μεγάλη επιτυχία καθώς το έπαιζαν συνέχεια τα ραδιόφωνα, η λαϊκή μούσα είχε προσαρμόσει στην μουσική του την πρώτη αθυρόστομη στιχουργία που είχα ακούσει στην ζωή μου με σεξουαλικό περιεχόμενο.
Έκτοτε όταν άκουγα αυτό το τραγούδι πάντα μου έρχεται στο μυαλό αυτόματα το παρακάτω τετράστιχο στο ρυθμό της μουσικής του
Κι΄αφού τον ξάπλωσε εις στον καναπέ τον καταγάμησε τον δόλιο τον Πεπέ μα τον επρόδωσε ένας ρολογάς τον Χατζηχρήστο που ΄τανε κολομπαράς
Έχω την εντύπωση ότι είχε και συνέχεια αλλά δεν μπορώ όμως να την θυμηθώ.
Ελπίζω πάντως να μην σας κολλήσει, ακούγοντας το τραγούδι, και σε σας η στιχουργική αυτή δολοφονία!
ΠΡΟΣΘΗΚΗ 28-1-2014
Φίλος με ενημέρωσε πως υπάρχει το παρακάτω βίντεο με τον
Πουλικάκο και τον Πιλαλί που μιλάνε για
αυτή την ιστορία και τραγουδάνε και μια άλλη εκδοχή του σχετικού άσματος.
Εγώ όταν αστειεύομαι λέω την αλήθεια.Είναι το πιο αστείο πράγμα στον κόσμο.
George Bernard Shaw
Ανάλαφρο συγγραφικό ύφος δεν σημαίνει αλαφρόμυαλη ή ελαφρόκαρδη κρίση.Σημαίνει απλώς απέχθεια της σοβαροφάνειας και της βλοσυρότητας. Με απωθεί και με τρομάζει πάντα η σοβαροφάνεια ,γιατί προδίδει πενία πνεύματος, γιατί αποτελεί το τελευταίο καταφύγιο των ανεγκέφαλων. Το χιούμορ είναι το ισχυρότερο τονωτικό του μυαλού και το λαμπρότερο λουλούδι του ανθρώπινου πολιτισμού. Ιδιαίτερα όταν υπονομεύει συνειδητά τον ίδιο τον διακινητή του.
Θόδωρος Χατζηπανταζής (Θόδωρος Κρητικός) Ομότιμος Καθηγητής Θεατρολογίας.
Η σοβαρότητα δεν αποκλείει το γέλιο. Δεν υπήρξε, άλλωστε, καμία αληθινά σοβαρή προσωπικότητα στην παγκόσμια ιστορία χωρίς χιούμορ. Θα σας θυμήσω και την αφρικανική παροιμία: "το να είσαι σοβαρός είναι να μην είσαι και τόσο σοβαρός "
Peter Brook.
Τι απεχθάνεστε στις ανθρώπινες σχέσεις;Την έλλειψη χιούμορ.
Γαλάτεια Σαράντη Ακαδημαϊκός 1920-2009
Η σοβαρότητα είναι το τελευταίο καταφύγιο των ρηχών.
Oscar Wilde
Πως πέθαναν οι Θεοί του Ολύμπου; Από τα γέλια, όταν άκουσαν κάποιον να ισχυρίζεται ότι είναι ο ένας και μοναδικός θεός.
Ίσως αν ξέρατε να γελάτε, να στέλνατε στον διάβολο όλες τις μεταφυσικές παρηγορίες σας-και πρώτη πρώτη την ίδια την μεταφυσική
Νίτσε
«Συγχώρεσε, Κύριε, τα μικρά αστεία που κάνω σε βάρος Σου και θα συγχωρέσω το μεγάλο αστείο που κάνεις σε βάρος μου»
Robert Frost (1874-1963)
«Κοινή λογική και αίσθηση του χιούμορ είναι το ίδιο πράγμα, που κινείται με διαφορετικές ταχύτητες. Η αίσθηση του χιούμορ είναι απλά κοινή λογική που χορεύει»
William James (1842-1910) Αμερικανός φιλόσοφος.
«Αν θέλεις να κάνεις εχθρούς, προσπάθησε ν' αλλάξεις κάτι»
Woodrow WilsonΑμερικανός πρόεδρος (1913-1921).
Η σάτιρα είναι ένας τρόπος επιθετικής συμπεριφοράς που κρύβει μέσα του (και συχνά φανερώνει με πολλή αυθάδεια)μια δόση κακίας…. Σάτιρα αθώα δεν υπάρχει, δεν είναι δυνατόν να υπάρξει, αφού πάντα πληγώνει επικρίνει και στηλιτεύει.
Μου θυμίζουν βοσκό που συγκεντρώνει όλα τα πρόβατα σε ένα μαντρί.
Εμίρ Κουστουρίτσα
Η λέξη Θεός για μένα δεν είναι τίποτα άλλο παρά η έκφραση της ανθρώπινης αδυναμίας, η Βίβλος μία συλλογή αξιότιμων, αλλά ακόμη πρωτόγονων θρύλων, οι οποίοι είναι ωστόσο αρκετά παιδιάστικοι. Καμία ερμηνεία, όσο λεπτή, δεν μπορεί να το αλλάξει αυτό.
Άλμπερτ Αϊνστάιν 1954
Κάθε θρησκεία είναι ασύμβατη με τη δημοκρατία όταν ισχυρίζεται ότι η ίδια κατέχει την απόλυτη αλήθεια και αρνείται κάθε αμφισβήτηση. Δώστε την εξουσία σε έναν ισλαμιστή, σε έναν χριστιανό ευαγγελιστή, σε έναν υπερορθόδοξο Εβραίο ή σε έναν ινδουιστή χαμένο στις παραισθήσεις του, και θα δείτε μπρος στα μάτια σας τον θάνατο της ελευθερίας και του ανθρώπου. Ο κόσμος μας είναι ανεξήγητος, μας ξεπερνάει, και η ελευθερία είναι η μοναδική μας μοίρα, γιατί αυτό μάς υπαγορεύει η ανθρώπινη φύση μας. Όταν κάποιος έλθει να σας πει ότι η δική του θρησκεία είναι η λύση, σκέφτεται ότι εσείς που τον ακούτε είστε το πρόβλημα.
Καμέλ Νταούντ Αλγερινός συγγραφέας και δημοσιογράφος
Δεν θα πέθαινα ποτέ για τις ιδέες μου, γιατί μπορεί να έκανα λάθος
Μπέρτραντ Ράσελ
Θέλει ο θεός να εμποδίσει το κακό μα δεν είναι ικανός;
Τότε δεν είναι παντοδύναμος.
Μπορεί αλλά δεν θέλει;
Τότε δεν είναι πανάγαθος.
Και θέλει και μπορεί;
Τότε γιατί υπάρχει το κακό;
Δεν θέλει ούτε μπορεί;
Τότε γιατί τον αποκαλούμε θεό:
ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ
e-mail:atheofobos_blog@yahoo.gr
Τα ωραιότερα μέρη της γης είναι πάντα αυτά που δεν είδες