Β΄ ΤΑ ΘΑΥΜΑΣΤΑ ΕΡΓΑ ΤΩΝ ΜΟΓΓΟΛΩΝ ΣΤΗΝ ΙΝΔΙΑ

Το σημερινό ποστ έχει απ΄όλα!

Πάθη, μεγάλους έρωτες, δολοπλοκίες αλλά και μεγάλα έργα.

Οι περισσότεροι άμα ακούμε για Μογγόλους  μας έρχονται στο μυαλό βάρβαροι επιδρομείς που σφάζουν και καταστρέφουν με αρχηγό τον  Τσένγκις Χαν .

Όμως οι Μογγόλοι που έζησαν και βασίλεψαν στην Ινδία από το 1526 έως το  1858 έχουν σημαντική προσφορά στον πολιτισμό, τις τέχνες και τις επιστήμες και αυτό το διαπιστώνει κανείς όταν την επισκέπτεται .

                                                                 Μπαμπούρ

Για 200 περίπου χρόνια, αφ΄ότου ο απόγονος του Τσένγκις Χαν από την μεριά της μητέρα του, και Τούρκων από τον πατέρα του, Μπαμπούρ, φεύγοντας από την Καμπούλ του Αφγανιστάν κατέλαβε το Δελχί και την Άκρα, η ινδική αυτοκρατορίας των Μογγόλων κυριάρχησε σε αυτή την χώρα και της άφησε μοναδικά και θαυμαστά  έργα μέχρι σήμερα.

Επειδή τα ονόματα των αυτοκρατόρων δεν μας είναι οικεία παραθέτω ένα μικρό πίνακα με αυτούς και με τα χρόνια που ήσαν στην εξουσία.

1526-1530 Μπαμπούρ (Babur) 

1530-1540 Χουμαγιούμ (Humayun)

1540-1545 Σιρ Χάν (Chir Khan)

1545-1556 Επιστροφή Χουμαγιούμ (Humayun)

1556-1561 Ανήλικος  Ακμπάρ (Akbar) (επίτροπος Μπαϊράμ Χαν)

1561-1605 Ακμπάρ ο Μεγάλος

1605-1627 Ντζαχαγκίρ  (Jahangir)

1627-1658 Σαχ Ντζαχάν (Shah Jahan,)  

1658-1707 Αουραγκαζέμπ  (Aurangzeb )

                                                                Χουμαγιούμ 

Τον  Μπαμπούρ που ήταν θαυμάσιος στρατηγός, άξιος πολιτικός ηγέτης και μαικήνας τον διαδέχτηκε ο γιός του Χουμαγιούμ ο οποίος αφού βασίλεψε για 10 χρόνια κατάφερε και τον  εκθρόνισε για 5 χρόνια ο ικανότατος  Σιρ Χάν μέχρι τον θάνατο του.

 Ο Χουμαγιούμ επανήλθε στον θρόνο, από την εξορία του στην Περσία, φέρνοντας μαζί του Πέρσες αρχιτέκτονες και τεχνίτες  που προώθησαν την καλλιτεχνική ανάπτυξη της Ινδίας.

Ο Χουμαγιούμ πέθανε 48 ετών μετά από την πτώση του στις σκάλες της βιβλιοθήκης του καθώς έτρεξε για να προσευχηθεί όταν  άκουσε  το κάλεσμα του μουεζίνη.

Ο τάφος του Χουμαγιούμ στο Δελχί, που τον έφτιαξε η περσικής καταγωγής νεώτερη σύζυγος του ανήκει από την UNESCO  στα  μνημεία της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς.

 Είναι και ο πρώτος τάφος με κήπο στην Ινδία.

Ο Χουμαγιούμ άφησε διάδοχο υπό επιτροπεία τον  13χρονο γιό του Ακμπάρ που έγινε από τους μεγαλύτερους μονάρχες της παγκόσμιας ιστορίας και επειδή ήταν  στρατιωτική ιδιοφυία  κατάφερε να επεκτείνει το βασίλειο του σχεδόν σε όλη την βόρεια Ινδία.

Ο Ακμπάρ παρότι δεν έμαθε ποτέ να διαβάζει και να γράφει (έλεγε, πως κάποιος θα υπάρχει πάντα να  διαβάζει στον βασιλιά στο κρεβάτι!),προώθησε τις τέχνες και την παιδεία στην χώρα του και επέτρεψε την ανεξιθρησκία .

Στην αυλή του είχε, όπως τους αποκαλούσε, τα "9 κοσμήματα", δηλαδή καλλιτέχνες όλων των ειδών.

Το 1569 μετά από νικηφόρο πόλεμο αποφασίζει την κατασκευή μιας νέας οχυρωμένης πρωτεύουσας, 37 χιλιόμετρα από την Άγκρα, στο Σικρί, που την ονομάζει Φατεχπούρ (πόλη της νίκης) και κατασκευάζει παλάτια για κάθε μία από τις νεώτερες βασίλισσες του, με βεράντες ,τεχνητή λίμνη κτλ

Το Φατεχπούρ Σικρί ανήκει στα μνημεία της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO.

 Το παλάτι του  Fatehpur Sikri-  Το 5οροφο κτήριο προς τα αριστερά είναι το Panch Mahal,για τις γυναίκες της αυλής.

 Μια άλλη όψη του παλατιού. Το ξεχωριστό κτήριο είναι το Diwan-i-Khas , η αίθουσα των ιδιωτικών ακροάσεων

                                               Η κεντρική κολώνα του Diwan-i-Khas.

Buland Darwaza. Είναι η ψηλότερη πύλη της Ινδίας με 54 μέτρα ύψος. Η είσοδος στο Jami Masjid.

Για διάφορους λόγους όπως τις ανεπαρκείς ποσότητες νερού ή και  την  δύσκολη άμυνα σε πιθανές επιθέσεις, καταλήγει να την εγκαταλείψει, μετά από 14 χρόνια που ήταν η πρωτεύουσα του, για την Άγκρα που έχει στρατηγική θέση ανάμεσα σε δύο ποτάμια.

 Όπως έλεγε ο ίδιος " αν η αυτοκρατορία θεμελιώνεται καβάλα στο άλογο, δεν μπορεί να διοικείται καβάλα στο άλογο"

Εκεί στα ερείπια ενός παλιού κάστρου κτίζει μέσα σε 8 χρόνια με 1.444.000 εργάτες το κόκκινο φρούριο της Άγκρα, την σημερινή μορφή του οποίου ολοκλήρωσε ο εγγονός του Σαχ Τζαχάν. Και  αυτό το κάστρο ανήκει στα μνημεία της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO.

Ο διάδοχος του, Ντζαχαγκίρ ήταν φιλήδονος, οκνός  και άβουλος και δεν κατάφερε να επεκτείνει την αυτοκρατορία παρά τους πολλούς και δαπανηρούς πολέμους.

Ο Ντζαχαγκίρ παντρεύτηκε την πανέμορφή και καλλιεργημένη Περσίδα χήρα Νουρ Τζαχάν που σημαίνει Φώς του κόσμου. Υπήρχαν όμως φήμες πως είχε φροντίσει ο ίδιος να γίνει  χήρα!

 Η Νουρ Τζαχάν ήταν ικανό άτομο και σε μεγάλο βαθμό της είχε αφήσει στα χέρια της την διακυβέρνηση του κράτους.

Στην Όρτσα υπάρχει ένα παλάτι με το όνομα του που κατασκευάστηκε από τον τοπικό βασιλιά και φίλο του, για την επίσκεψη του στην πόλη. Σε αυτό έμεινε μόνο μια μέρα! 

                            Η εσωτερική αυλή του παλατιού Ντζαχαγκίρ στην Όρτσα.

                                         Οι τοιχογραφίες στα βασιλικά διαμερίσματα.

 Τον διαδέχτηκε ο Σαχ Τζαχάν που στα περσικά σημαίνει ο Βασιλιάς του Κόσμου, που ήταν και ο αγαπημένος του παππού του Μεγάλου Ακμπάρ. Γενναίος , είχε σώσει από ένα λιοντάρι ένα υπηρέτη του, στρατηγικός  εγκέφαλος που ηγήθηκε σε πολλές επιτυχείς στρατιωτικές επιχειρήσεις του πατέρα του, με ευρεία μόρφωση, από τα 16 του έδειξε το ταλέντο του στην κατασκευή κτηρίων ώστε να τον αποκαλούν "ο κατασκευαστής των θαυμάτων"

 Η εποχή της βασιλείας του θεωρείται ως η χρυσή εποχή της αρχιτεκτονικής  των Μογγόλων. Έκτισε το μοναδικής ομορφιάς  μαυσωλείο  Ταζ  Μαχάλ όταν πέθανε η πιο αγαπημένη από τις γυναίκες του Μουμτάζ Μαχάλ, που σημαίνει το κόσμημα του παλατιού, ανηψιά της  Περσίδας  μητριάς του Νουρ Τζαχάν.

Την Μουμτάζ την γνώρισε στο ετήσιο φιλανθρωπικό παζάρι που γινόταν στο παλάτι όταν ήταν αυτή 14 χρονών και οι γυναίκες είχαν εκείνη την μέρα ακάλυπτο το πρόσωπο τους.

Αυτή πουλούσε κομμάτια γυαλιού και όταν την ρώτησε πόσο κάνει ένα, αυτή του ζήτησε ένα υπερβολικό ποσό. Όταν αυτός της είπε γιατί είναι τόσο ακριβό εκείνη του απάντησε με νόημα "αυτό δεν είναι γυαλί είναι διαμάντι"! Ήταν η 3η του γυναίκα και ην παντρεύτηκε μετά 5 χρόνια σε ημερομηνία που έκριναν σωστή  οι αστρολόγοι της αυλής ! Μετά από αυτήν παντρεύτηκε μόνο δύο γυναίκες!

Την μητριά του Νουρ Τζαχάν όταν  ανέβηκε στον θρόνο την φυλάκισε γιατί είχε παντρέψει την κόρη της, από τον πρώτο γάμο της με τον νεώτερο αδελφό του, και τον είχε εξωθήσει να επαναστατήσει εναντίον για να ανέβει αυτός στον θρόνο.

 Η επίδραση από το πέρασμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου είναι εμφανής στα ονόματα που έχουν οι βάρκες στην λίμνη Ντάλ του Κασμίρ που σε πάνε στα καράβια-ξενοδοχεία.

 Στην πρωτεύουσα του Κασμίρ Σριναγκάρ δίπλα στην λίμνη Ντάλ ,υπάρχουν οι περίφημοι κήποι στους οποίους η Νουρ Τζαχάν με τον άντρα της Ντζαχαγκίρ πέρναγαν τους θερινούς μήνες.
Η ολοκλήρωση τους έγινε το 1633 από τον αδελφό της Νουρ Τζαχάν, Ασίφ Χαν πατέρα της Μουμτάζ  δηλαδή  πεθερό του Σαχ Τζαχάν και πρωθυπουργό του .
 Όταν αυτός τους είδε ολοκληρωμένους εξέφρασε 3 φορές τον θαυμασμό του στον πεθερό του ελπίζοντας να τους πάρει σαν δώρο!

Ο πεθερός όμως έκανε πως δεν κατάλαβε οπότε ο Σαχ Τζαχάν διέταξε να κλείσουν την παροχή του νερού με αποτέλεσμα να αρχίσουν οι κήποι να ξεραίνονται.

Όταν όμως ένας πιστός υπηρέτης του Ασίφ Χαν τον είδε περίλυπο να κάθεται κάτω από ένα δέντρο πήγε και άνοιξε το νερό, οπότε αυτός διέταξε αμέσως να το ξανακλείσουν γιατί φοβήθηκε την αντίδραση του βασιλιά για την ανυπακοή στις διαταγές του. Αντίθετα όμως αυτός συνεχάρη τον υπηρέτη για την αφοσίωση του και διέταξε την υδροδότηση ξανά των κήπων.     

Η Μουμτάζ, μετά από 19 χρόνια γάμου με τον Σαχ Τζαχάν,  πέθανε στον τοκετό του 14ου παιδιού της το 1631 και ο Σαχ Τζαχάν  έπεσε σε μεγάλη κατάθλιψη και άσπρισαν τα μαλλιά του.

 "Μόνο όταν ένας άντρας πονέσει όπως εγώ θα μπορέσει να δημιουργήσει ένα μαυσωλείο αντάξιο της αγάπης του", έλεγε και αφού άλλαξε πολλά σχέδια κατέληξε στην τελική μορφή που βλέπουμε σήμερα, απογυμνωμένο όμως μετά από λεηλασίες από τα πολύτιμα πετράδια και τον χρυσό που είχε όταν ολοκληρώθηκε μετά από 12 χρόνια κατασκευής, κοστίζοντας 18,κατά άλλους 41 εκατομ. χρυσές ρουπίες της εποχής ενώ χρησιμοποιήθηκαν και 500 (!) κιλά χρυσού εκτός από τους ημιπολύτιμους λίθους. 

΄Εχει υποστεί σημαντική αναστήλωση στις αρχές του 20ου αιώνα και το 2002 το καθάρισαν με ένα μίγμα που χρησιμοποιούν οι Ινδές για καλλωπισμό του δέρματος από την ατμοσφαιρική ρύπανση που είχε. 

                                    Οι κήποι και η είσοδος από την μεριά του Ταζ Μαχάλ.

 Η κεντρική είσοδος του Ταζ Μαχάλ με καλλιγραφική επιγραφή κειμένου από το Κοράνι που τα γράμματα προς τα επάνω μεγαλώνουν έτσι ώστε  να φαίνεται από κάτω πως έχουν το ίδιο μέγεθος.

 Η πίσω όψη του, με το Jawab στο βάθος, το πανομοιότυπο κτήριο με το τζαμί της άλλης μεριάς.

  Τα δύο κενοτάφια μέσα στο Ταζ Μαχάλ. Ο Σαχ Τζαχάν και Μουμτάζ έχουν ταφεί από κάτω.

 Η τεχνική της Πέτρα Ντούρα με τους ενσωματωμένους ημιπολύτιμους λίθους στο μάρμαρο.

 Χρησιμοποιήθηκε λευκό μάρμαρο και είχε ενσφηνωμένους στο μάρμαρο 35 ειδών διαφορετικούς ημιπολύτιμους λίθους, την περσική τεχνική  δηλαδή της Πέτρα Ντούρα που είχε φέρει στην χώρα η περσίδα Νουρ Τζαχάν.

Ο Σαχ  Τζαχάν  έφτιαξε πολλά τζαμιά μεταξύ των οποίων και το μεγαλύτερο της Ινδίας στο Δελχί το Jama Maszid.Κατασκευάστηκε μέσα σε 5 χρόνια με 20.000 εργάτες και κόστος 1 εκ. ρουπίες.

               Στο κέντρο τεχνητή λίμνη για το πλύσιμο των πιστών πριν την είσοδο στο τζαμί

                            Η αυλή του χωράει πάνω από 20.000 στην προσευχή της Παρασκευής

 Στο φρούριο της Άγκρα  είχε προσθέσει  το  Diwan-i-Am  που ήταν η Αίθουσα των Δημοσίων ακροάσεων και το  Diwan-i-Khas μικρότερο χώρο ιδιωτικών ακροάσεων .

Μπροστά από το Diwan-i-Khas υπάρχει το Macchi Bhawan που τότε είχε λιμνούλα με ψάρια τα οποία και ψάρευαν για διασκέδαση.

                                          Diwan I Aam  Αίθουσα δημοσίων ακροάσεων

 Diwan I Aam Στον χώρο αυτό καθόταν ο βασιλιάς και δεχόταν τον κόσμο και απένειμε δικαιοσύνη.

                                          Diwan I Khas Αίθουσα ιδιωτικών ακροάσεων

                                                               Macchi Bhawan

Σε αυτούς τους χώρους ο Σαχ Τζαχάν καθόταν στον περίφημο θρόνο των παγωνιών στολισμένο με πολύτιμα σμαράγδια, ρουμπίνια, μαργαριτάρια και διαμάντια μεταξύ των οποίων το καλύτερο ήταν το περίφημο  Kohinoor με τα 186 καράτια, το μεγαλύτερο γνωστό διαμάντι στον κόσμο που σήμερα ανήκει στα διαμάντια του στέμματος της Αγγλίας αφ΄ότου η βασίλισσα έγινε το 1877 αυτοκράτειρα της Ινδίας.

 Το Musamman Buji με τα ιδιαίτερα διαμερίσματα με τους εξαιρετικά διακοσμημένους χώρους τους. Στο βάθος φαίνεται  το Ταζ Μαχάλ

                                                              Η αυλή Anguri Bagh

Δίπλα ήταν και το  Musamman Burj, με τα εξαιρετικά διακοσμημένα ιδιωτικά του διαμερίσματα  και η αυλή που έμενε, το Anguri Bagh γνωστή ως Κήπο των σταφυλιών, χώρος αποκλειστικά για τις 300 κυρίες της αυλής,   που διέθεταν εξαιρετική θέα προς το Ταζ Μαχάλ .

Σε αυτό το μέρος όταν αρρώστησε έμεινε φυλακισμένος ο Σαχ Τζαχάν βλέποντας καθημερινά το Ταζ Μαχάλ ,με την φροντίδα της πρωτότοκης κόρης του όταν ο αδελφός της Αουραγκαζέμπ  εκτόπισε τον πατέρα του από τον θρόνο, σκοτώνοντας και όλα τα αδέλφια του.

Τον έθαψαν στο Ταζ Μαχάλ δίπλα στην Μουμτάζ.

Δίπλα από το Musamman Burj είναι και το παλάτι του Ντζαχαγκίρ

                                            Ο Αουραγκαζέμπ στον θρόνο του παγωνιών.

Ο Αουραγκαζέμπ, τριτότοκος γιός του Σαζ Τζαχάν και της Μουμτάζ,  ήταν μετά τον  Ακμπάρ ο μακροβιότερος βασιλιάς της Ινδίας γιατί έμεινε στον θρόνο  σχεδόν μισό αιώνα, αλλά ήταν αυτός που επανέφερε την σαρία και διέκοψε την υπάρχουσα από τον καιρό του Ακμπάρ ανεξιθρησκία καταστρέφοντας πολλούς ινδουιστικούς ναούς. 

Έζησε 88 χρόνια, και τα περισσότερα τα πέρασε με αδιάκοπες και δαπανηρές στρατιωτικές επιχειρήσεις επιτυγχάνοντας το 1891 η αυτοκρατορία του να έχει την μεγαλύτερη εδαφική κυριαρχία εξαντλώντας όμως το κράτος οικονομικά, με αποτέλεσμα μετά από αυτόν να αρχίσει η παρακμή.

Οι φωτογραφίες  από το Φατεχπούρ Σικρί, το τζαμί Jama Masjid και τους κήπους στο Σριναγκάρ στο Κασμίρ είναι από το προ 23τιας ταξίδι μου.

ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΕΣ ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΝΔΙΑ
KHAJURAHO -SEX ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ

Α΄ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΝΔΙΑ

Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ

Γ΄ ΜΕΡΙΚΑ ΑΚΟΜΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΙΣΛΑΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΣΤΗΝΙΝΔΙΑ

Δ΄ ΒΟΥΔΙΣΤΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΣΤΗΝ ΙΝΔΙΑ

Ε΄-ΙΝΔΙΑ-ΣΚΑΒΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΗ ΤΟΥΣ ΣΤΟΥΣ ΒΡΑΧΟΥΣ

ΣΤ΄-ΙΝΔΙΑ-ΧΑΜΠΙ, Η ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΝΙΚΗΣ

Ζ΄-AIHOLE ΚΑΙ PATTADAKAL- Η ΑΡΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΥΠΑΡΞΗ ΤΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΡΥΘΜΩΝ ΣΤΗΝ ΙΝΔΙΑ  

Ο ΝΤΑΛΑΡΑΣ ΚΑΙ Ο ΦΑΣΙΣΜΟΣ ΕΝΟΣ ΑΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΠΟΛΤΟΥ

Πριν λίγα χρόνια, από προσωπική εμπειρία  συνειδητοποίησα πως το τραγικό δεν είναι η φασιστική συμπεριφορά ενός  ή λίγων ατόμων πάνω στους άλλους, αλλά η παθητική αποδοχή της από τους περισσότερους.

Σε μια συγκεκριμένη περίσταση που ένα και μόνο άτομο καταπατούσε κατοχυρωμένα δικαιώματα μας, βρέθηκα κάποτε μόνο εγώ μαζί με όχι περισσότερους από  5-6 άλλους να αντιδρούμε, ενώ οι υπόλοιποι, καμιά 60ρια, λούφαζαν και αποδέχονταν παθητικά την απαράδεκτη αυτή  φασιστική συμπεριφορά.  

Από τότε λοιπόν δεν με εκπλήσσουν γεγονότα σαν αυτά που έγιναν στην συναυλία του Νταλάρα από καμιά 50 τραμπούκους, ούτε  με εκπλήσσει η παθητική στάση των σαφώς πολυπληθέστερων θεατών της συναυλίας που ήθελαν να τον ακούσουν.

Το χειρότερο είναι ότι συμπεριφορές σαν και αυτήν ακριβώς γιατί δεν συναντούν αντίδραση από τον φοβισμένο κόσμο που τις παρακολουθεί παθητικά,  έχουν εδραιώσει την πεποίθηση  σε δυναμικές μειοψηφίες ότι εκφράζουν και την άποψη της πλειοψηφίας χωρίς βέβαια να περνάει καν από το ελλειποβαρές  μυαλό τους ότι ακόμα και να ήταν έτσι, η πλειοψηφία δεν επιβάλλει την άποψη της με την βία.

Όπως γράφει ο Άρης Ραβανός :

Αρκετοί εκ των υποστηρικτών των βίαιων αντιδράσεων, λένε ότι όταν ο φασισμός είναι εδώ, τότε και οι πράξεις των πολιτών οφείλουν να είναι ανάλογες.

Όχι. Φασισμός είναι οι πράξεις τους. Ο φασισμός είναι λαϊκισμός και κάθε λαϊκισμός είναι φασισμός κατά βάση και κατά ουσία.

 Εξ ίσου τραγική δε είναι η διαπίστωση ότι οι συμπεριφορές αυτές έχουν αν όχι την υποστήριξη , την ανοχή συχνά κομμάτων της αριστεράς, που πιστεύουν πως θα ψαρέψουν ψηφοφόρους από τον θολό αυτό πολτό που στην πραγματικότητα δεν έχει κανένα πολιτικό προσανατολισμό αλλά εμφορείται από αγανάκτηση για την σημερινή τραγική οικονομική κατάσταση  μαζί με μίσος για όσους δεν αντιμετωπίζουν, όπως ο Νταλάρας, άμεσο πρόβλημα επιβίωσης.

Γράφω για πολτό γιατί αυτό το συνονθύλευμα δεν έχει πολιτική θέση.

Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις  γίνονται με επιχειρήματα και όχι με γιαούρτια και καρέκλες.

Ίσως οι  μεν  "αγανακτισμένοι"  που εξέφραζαν ένα ευρύτερο μέτωπο ανθρώπων που η μείωση των εισοδημάτων τους και η ανεργία τους οδηγούσε στο Σύνταγμα να μουντζώνουν την Βουλή, να αποτελούν ένα τμήμα της αριστεράς, που όμως και αυτή βρίσκεται μέσα σε αυτή (!), ενώ αντίθετα ο πολτός αυτών  που βιαιοπραγούν είναι συνήθως απολιτικός και ο μόνος λόγος που μπορεί να αρθρώσει  είναι όλα αυτά τα αμέτρητα χυδαία σχόλια που διαβάζει κανείς στα  site τύπου Troktiko κτλ

Βέβαια υπάρχουν και μερικοί που προσπαθούν να δικαιολογήσουν τα αδικαιολόγητα.

Μεταξύ αυτών και ο γνωστός μας και μη εξαιρετέος, Πανεπιστημιακός και συγγραφέας όπως σεμνά μας αυτοσυστήνεται, θαυμαστής του Πολύδωρα, Απόστολος Διαμαντής.

Είναι αυτός που με πανεπιστημιακή εμβρίθεια στο άρθρο του Τι εστί νόμος; μας εξηγούσε πως  :Εάν ένα κοινοβούλιο ψηφίσει νόμο με τον οποίο ο λαός δεν συμφωνεί, τότε αυτός ο νόμος δεν πρέπει να εφαρμοστεί! 

Δηλαδή για να εφαρμοστεί ο νέος νόμος για τα Πανεπιστήμια πρέπει: να συμφωνούν οι πολίτες και πρωτίστως αυτοί τους οποίους ο νόμος αφορά- εν προκειμένω οι πρυτάνεις, οι καθηγητές, οι φοιτητές και εν τέλει ο λαός !!!

Το βάθος και η ποιότητα των στοχασμών του με οδήγησαν τότε να γράψω το ποστ :

ΕΝΑ ΔΙΑΜΑΝΤΙ ΤΟΥ ΔΙΑΜΑΝΤΗ ΓΙΑ ΤΟ ΤΙ ΕΣΤΙ ΝΟΜΟΣ

Σήμερα σχετικά με τα επεισόδια στο Ίλιον γράφει:

Ειδικώς με τους καλλιτέχνες δεν πρέπει να μας ξενίζει το γιούχα, διότι ανά τους αιώνες έχουν προπηλακισθεί οι πάντες, όταν το προϊόν τους δεν άρεσε ή τέλος πάντων δεν άρεσε σε κάποιους. Εδώ προπηλακίστηκε ο Βίκτωρ Ουγκώ στο Παρίσι, μέχρι και ο Ευριπίδης αποδοκιμάστηκε έντονα, ο Νταλάρας μας ξένισε;

Δεν  θα είχε κανείς αντίρρηση αν το προϊόν του Νταλάρα δεν άρεσε στον κόσμο, να τον γιουχάρουν όπως έχει γίνει και με άλλους καλλιτέχνες στο παρελθόν ιδίως όταν κάποιος έχει ακριβοπληρώσει το εισιτήριο .

Όμως τα νερά, τα γιαούρτια και οι καρέκλες δεν  έπεσαν γιατί δεν άρεσε το προϊόν του, που στο κάτω κάτω της γραφής τους προσφέρθηκε και τζάμπα.

Και τελειώνει το άρθρο του ως ακολούθως:

Επομένως και ευχαριστημένοι να είμαστε προς το παρόν με την σώφρονα και μάλλον χιουμοριστική στάση των ελλήνων ανέργων που πετάνε γιαούρτια. Διότι, όπως πάει το βιολί, εάν συνεχιστεί αυτή η αμέριμνη εφαρμογή μνημονίων και νεοφιλελεύθερων παραδείσων, βλέπω πολύ πιθανόν να έρχονται ταχύτερα ιπτάμενα αντικείμενα…

Ελπίζω βέβαια να εκτιμήσει με το ανάλογο χιούμορ τον σώφρονα και χιουμορίστα φοιτητή όταν θα του σβουρήξει κανένα γιαούρτι αν δεν συμφωνεί με τα λεγόμενα του.

Είναι, κατά Διαμαντή, το πλέον ουσιαστικό και καίριο  επιχείρημα  για κάθε διαφορετική γνώμη.

Που έχει οδηγήσει όμως η εδραίωση και η παθητική αποδοχή τέτοιων συμπεριφορών;

Όπως γράφει ο Δημ.Μαρκόπουλος:

Δεν ξέρω εάν το καταλάβατε, όμως κανείς δεν έχει πλέον σε αυτή τη χώρα το δικαίωμα της αντίθετης άποψης. Δεν είσαι για παράδειγμα φουλ αντιμνημονιακός κι έχεις αντίθετη άποψη; Στην πυρά και στο γιαούρτωμα. Τολμάς να γράψεις κάτι άλλο από αυτό που το κοινό θέλει; Κατευθείαν για ανασκολοπισμό. Έτυχε η γυναίκα σου να είναι υφυπουργός του ΠΑΣΟΚ κι εσύ τραγουδιστής που τα τραγούδια σου δεν αρέσουν πλέον σε αυτούς που σε χειροκροτούσαν παλιότερα ως αριστερό; Στον Καιάδα. Είσαι με τη Χρυσή Αυγή; Κατευθείαν στο απόσπασμα από την Άκρα Αριστερά. Είσαι ΣΥΡΙΖΑ; Η Χρυσή Αυγή έτοιμη είναι στη γωνιά.

Έτσι λοιπόν ο Νταλάρας δεν έχει το δικαίωμα να έχει διαφορετική άποψη από ορισμένους για θέματα  πολιτικής, οπότε είναι προδότης, δοσίλογος! κτλ 

Αλλά το χειρότερο είχε το θράσος να δώσει δωρεάν συναυλίες σε λαϊκές συνοικίες , όντας σύζυγος γυναίκας που ανέλαβε υπουργείο!

Εδώ ακριβώς είναι η πλήρης ταύτιση με την χειρότερη εκδοχή του φασισμού, τον ναζισμό που βάσιζε τα αντίποινα του για τις απώλειες των στρατευμάτων του  από τους αντάρτες, στην συλλογική ευθύνη του άμαχου πληθυσμού της περιοχής .

Παραμένοντας  απτόητος στην σκηνή  ο Νταλάρας  απέδειξε τουλάχιστον πως όταν αντιστέκεται κανείς σε τέτοιες αθλιότητες τελικά χαμένοι είναι οι ασχημονούντες τραμπούκοι γιατί ούτε θέσεις ούτε επιχειρήματα είναι τα μπουκάλια του νερού, τα γιαούρτια και οι καρέκλες αλλά ξεκάθαρη  προσπάθεια  φασιστικής επιβολής.

Πολύ σωστά λοιπόν επισημαίνει ο Κώστας Γιαννακίδης:

 Δεν είναι ο λαός που πετούσε καρέκλες χθες στον Νταλάρα και αύριο στον οποιοδήποτε άλλον. Είναι η ανοχή του λαού ή ο φόβος του απέναντι σε ακραίες μειοψηφίες και σε κτηνώδεις συμπεριφορές. Είναι η συλλογική μας αδιαφορία, ο κυνισμός μπροστά στο χυδαίο, η αναγνώριση της αλητείας ως ένα κομμάτι του κοινού μας πολιτισμού. Κάπως έτσι, τα θρασύδειλα φασιστοειδή του μπούγιου χτυπούν ρυθμικά της μπότες τους, υψώνουν τις φωνές τους, παίρνουν την οργή και τη μετατρέπουν σε υστερία. Ευτυχώς ο Νταλάρας έμεινε στη θέση του. Μόνος απέναντι σε πολλούς, επώνυμος μπροστά σε ανώνυμους. Άντρας. Και, όντως, τους είχε χεσμένους.

ΤΑ ΓΕΝΟΣΗΜΑ ΚΑΙ Η ΚΙΝΔΥΝΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΑΥΤΑ

 Ψηφίστηκε και ήδη δημοσιεύτηκε ο νόμος 4052 που μεταξύ άλλων καθιερώνει για τα νοσοκομεία του ΕΣΥ και τους φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης την υποχρεωτική αναγραφή της δραστικής ουσίας των φαρμάκων.

Μεγάλη συζήτηση έχει γίνει τις τελευταίες μέρες για τα γενόσημα φάρμακα και μεγάλη διαμάχη έχει ξεσπάσει μεταξύ των ιατρών, των φαρμακοποιών και των ελλήνων φαρμακοβιομηχάνων.

Ταυτόχρονα έχει υπάρξει μια απίστευτη κινδυνολογία από πολλές μεριές και έντονος εκφοβισμός του κόσμου, ο οποίος βέβαια δεν έχει τις γνώσεις για να εκτιμήσει και τις υποκρυπτόμενες σκοπιμότητες και συμφέροντα.

Διαβάζει λοιπόν κανείς ηλιθιότητες του τύπου : " η υγεία του Έλληνα πολίτη πρόκειται να χαθεί. ", "πίσω από όλα κρύβεται πολυεθνική εταιρία η οποία παράγει σκευάσματα φθηνά, σε χώρες του τρίτου κόσμου και στη συνέχεια τα φέρνει στην Ελλάδα"," Όχι στα φάρμακα - δολοφόνους που προωθεί η Τρόικα & η κυβέρνηση", "Η τρόικα θέλει να μας ταΐζει φάρμακα-δολοφόνους, που ποιος ξέρει σε ποια βρόμικα υπόγεια του Πακιστάν φτιάχνουν με χώμα και ασβέστη" κτλ

Ας προσπαθήσουμε λοιπόν να δούμε που βρίσκεται η αλήθεια σε αυτή την ιστορία.

Όταν σε ένα πρωτότυπο φάρμακο λήξει η πατέντα του, συνήθως μετά 10 περίπου χρόνια, τότε μπορούν και άλλοι να το παράγουν και βέβαια επειδή αυτοί δεν έχουν ξοδέψει για την έρευνα του, μπορούν να το διαθέτουν σε σαφώς χαμηλότερη τιμή παρασύροντας επίσης και το πρωτότυπο στην μείωση της τιμής του.

Στις ΗΠΑ τον περασμένο χρόνο το 78% των συνταγών ήσαν  γενόσημα που είχαν εγκριθεί από το FDA και πολλές πολιτείες έχουν θεσπίσει νόμους και διατάξεις που επιβάλουν  την διάθεση των γενοσήμων από τον φαρμακοποιό εκτός και αν στην συνταγή του ιατρού αναγράφεται "dispense as written" ή "brand medically necessary," ή εάν ο ασθενής είναι διατεθειμένος να πληρώσει την διαφορά της τιμής μεταξύ του πρωτοτύπου και του γενοσήμου.

Το δε φάρμακο χορηγείται με ταμπέλα σαν την παρακάτω που αναγράφει όλα τα σχετικά στοιχεία για να μην γίνει κάποιο λάθος από τον ασθενή.

Στην Ελλάδα ενώ το 40% των κυκλοφορούντων φαρμάκων είναι γενόσημα σύμφωνα με στοιχεία του 2011(3000,  σε σύνολο περίπου 7.300 φαρμάκων),έχουν μόνο το 18% της αγοράς από  συνταγογράφηση ,ενώ αντίστοιχα στην Ευρώπη το ποσοστό αυτό ανέρχεται κατά μέσο όρο στο 50%.

Όλα τα φάρμακα συμπεριλαμβανομένων και των γενοσήμων ανεξάρτητα από την χώρα παραγωγής τους (ΗΠΑ, Ινδία κα.), για να εισαχθούν και να κυκλοφορήσουν στην Ελλάδα, έχουν ελεγχθεί και πιστοποιηθεί από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (Ε.Μ.Α.) και τον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΟΦ).

Σύμφωνα με τον ΕΟΦ την τελευταία πενταετία ελέγχθηκαν εργαστηριακά από αυτόν  περίπου 1.000 συνολικά δείγματα, εκ των οποίων τα 900 ήταν αντίγραφα και το ποσοστό μη κανονικών (ελαττωματικών) ανέρχεται συνολικά μόνο σε 4%

Σε ότι αφορά στην παραγωγή φαρμακευτικών προϊόντων σε τρίτες χώρες (πχ. Ινδία, ΗΠΑ, κλπ.) που εισάγονται στην ΕΕ, απαραίτητη προϋπόθεση αποτελεί η επιθεώρηση από μια αρμόδια αρχή της ΕΕ, ομοίως και από τον ΕΟΦ, και η έκδοση σχετικού EU GMP certificate. Εξ άλλου, κατά την έγκριση της άδειας κυκλοφορίας φαρμακευτικών προϊόντων ανθρώπινης χρήσης συμπεριλαμβανομένων και των γενοσήμων δηλώνεται πάντα και το αντίστοιχο εργοστάσιο αποδέσμευσης παρτίδας, το οποίο πρέπει οπωσδήποτε να βρίσκεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση (*GMP certificate Πιστοποιητικό Κανόνων Καλής Παραγωγής).

Όσον αφορά στις δραστικές πρώτες ύλες, υποχρεωτικά συμμορφώνονται με τις κοινοτικές απαιτήσεις Κανόνων Καλής Παραγωγής (EU APIs GMP), είτε παράγονται στην ΕΕ, είτε σε τρίτες χώρες και ελέγχονται ανάλογα.

Βάσει αυτών λοιπόν των στοιχείων γιατί υπάρχει τέτοια διαμάχη   μεταξύ  ιατρών, φαρμακοποιών  και ελλήνων  φαρμακοβιομήχανων;

Αυτή οφείλεται στο ότι θίγονται κεκτημένα συμφέροντα.

Το ετήσιο κόστος των φαρμάκων, ιατρικών πράξεων, κλπ. που επωμίζεται το ελληνικό Δημόσιο ανέρχεται σε 9 δις ευρώ περίπου. Το αντίστοιχο κόστος της Πορτογαλίας ανέρχεται σε 4,5 δις ευρώ και της Ισπανίας (των 46 περίπου εκατομμυρίων ατόμων) σε 12,5 δις ευρώ.

Αυτή η τεράστια και σκανδαλώδης σπατάλη οφείλεται σε ποικίλους λόγους.

Αρχικά στην κατευθυνόμενη συνταγογραφία των ιατρών με τα αντίστοιχα οικονομικά οφέλη, αλλά και στην ευρέως εδραιωμένη αντίληψη στο κόσμο πως καλός γιατρός είναι αυτός που του γράφει φάρμακα τόσο για να τα χρησιμοποιήσει όσο και για να τα έχει σε περίπτωση ανάγκης, Δεν υπάρχει σπίτι στην Ελλάδα που να μην έχει ένα συρτάρι με αχρησιμοποίητα φάρμακα.

Η αξία των ληγμένων και  αχρησιμοποίητων φαρμάκων  υπολογίζεται στο 1 δις ευρώ! 

Όπου εφαρμόστηκε η ηλεκτρονική συνταγογράφηση  επήλθε και μείωση κατά 40% στην αναγραφή φαρμάκων.

Η αντίδραση δε των  ιατρών στα γενόσημα έχει δυο βασικά αιτίες.

 Η πρώτη είναι ότι όπως υπάρχει γενικευμένη  δυσπιστία στην Ελλάδα για το επίπεδο των ελέγχων που γίνονται για τα πάντα, έτσι υπάρχει και για τον έλεγχο των  ελληνικών γενοσήμων. Σε πολλούς έχει μείνει η εικόνα για την ελληνική φαρμακοβιομηχανία που σατίριζε με διεισδυτικό τρόπο ο Βαφέας στην ταινία του "Ανατολική περιφέρεια".

Από την άλλη μεριά κατ΄ αποκλειστικότητα στην Ελλάδα τα γενόσημα δεν έχουν ουσιαστική διαφορά τιμής από τα πρωτότυπα, οπότε είναι εύλογο ο γιατρός να συνεχίσει να αναγράφει το φάρμακο που για χρόνια χρησιμοποιούσε.

Μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα που πήρα από το http://druglist.gr/

Το γνωστό AMOXIL caps 500mg κοστίζει 3,23Ε  ενώ το γενόσημο  Aproxal 2,92Ε δηλ. μόνο 9,6% φτηνότερα.

Το διουρητικό FLUDEX κοστίζει 4,93Ε  ενώ το  MAGNITON-R 4,26Ε δηλ 13,6% φτηνότερα.

Το LEXOTANILτων 3mg 1,87Ε, ενώ τα  αντίστοιχα NOTORIUM και PASCALIUM 1,68Ε δηλ 10% φτηνότερα.

Η δεύτερη είναι ότι  με την αναγραφή της δραστικής ουσίας  αποκόπτεται ο ομφάλιος λώρος ιατρού-φαρμακευτικής εταιρείας για όσους   επιδίδονται στην κατευθυνόμενη συνταγογραφία και αυτός μεταφέρεται στον φαρμακοποιό που θα επιλέξει ποιάς εταιρείας θα χορηγήσει το γενόσημο.

Λογικά λοιπόν οι έλληνες φαρμακοβιομήχανοι που καθ΄ ολοκληρία παράγουν γενόσημα θα έπρεπε να είναι ευχαριστημένοι από το νέο σύστημα.

Όμως δεν είναι, γιατί  οι φαρμακοποιοί από την άλλη μεριά θα αναγκαστούν να επιλέξουν, για να είναι ανταγωνιστικοί με τα άλλα φαρμακεία, το γενόσημο που θα έχει την χαμηλότερη τιμή οπότε αντίστοιχα και οι διαμαρτυρόμενοι φαρμακοβιομήχανοι θα αναγκαστούν να μειώσουν τις απαράδεκτα υψηλές τιμές που έχουν στα παραγόμενα γενόσημα στην Ελλάδα, τιμές που καταλήγουν σήμερα να οδηγούν τελικά στην συντήρηση της κατευθυνόμενης συνταγογραφίας των ιατρών.

Οι εταιρείες που παράγουν τα πρωτότυπα φάρμακα από την άλλη μεριά για να αντιμετωπίσουν την μείωση των κερδών τους μετά την λήξη της πατέντας και την καθήλωση πολλές φορές της τιμής του σε πραγματικά απαράδεκτα χαμηλά επίπεδα , φροντίζουν να αποσύρουν το φάρμακο τους και αλλάζοντας κανένα δακτύλιο στην δραστική ουσία το επανακυκλοφορούν με άλλο όνομα ως καινούργιο πρωτότυπο.

Έτσι δικαιολογείται που παλιά γνωστά και αποτελεσματικά φάρμακα που λαμβάνει κανείς για χρόνια σταματούν να παράγονται και αντικαθίστανται με παρόμοια νέα αλλά πολύ ακριβότερα.

Η χρήση λοιπόν της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης μαζί με την χρήση των γενοσήμων φαρμάκων σίγουρα θα πετύχει την περιστολή της άσκοπης και μαζί επιβλαβούς συνταγογραφίας καθώς με αυτό τον τρόπο θα είναι εφικτό ανά πάσα στιγμή να ελέγχεται όλο το κύκλωμα του φαρμάκου.

Ήδη 11 γιατροί κλήθηκαν να απολογηθούν, σε πρώτη φάση γραπτώς, στον νέο φορέα υγειονομικής περίθαλψης τον ΕΟΠΥΥ, γιατί συνταγογράφησαν ακόμη και κατά 300% περισσότερο από το μέσο όρο της ειδικότητάς τους!

Τέλος αυτό που είναι αναγκαίο να εφαρμοστεί είναι η χρήση θεραπευτικών πρωτοκόλλων για κάθε ασθένεια οπότε με αυτό τον τρόπο μπορεί να ελεγχτεί εάν γίνεται η  ενδεδειγμένη  θεραπεία με την χρήση των αναγκαίων φαρμάκων ώστε να συνδυάζεται το καλύτερο θεραπευτικό αποτέλεσμα με το χαμηλότερο κόστος.

Είναι χαρακτηριστική η απάντηση που έδωσε ένας Γάλλος ογκολόγος, δηλαδή από μια χώρα με ένα από τα καλύτερα συστήματα υγείας στον κόσμο, όταν του έδειξαν την αγωγή που είχε πάρει ασθενής στην Ελλάδα.

"Εμείς δεν δίνουμε τόσο ακριβά φάρμακα!"  

UPDATE 6-3-2012

 Σήμερα μόλις διάβασα το άρθρο του γιατρού και γνωστού γελοιογράφου Ανδρέα Πετρουλάκη  "Γενόσημο, ο εχθρός του γένους" .

Αξίζει να το διαβάσετε.

UPDATE 1-12-2013

Ένα σημαντικό άρθρο, με στοιχεία, της  Eλένης Πετροπούλου στην ΗΜΕΡΗΣΙΑ   με τίτλο ΠΟΛΕΜΟΣ» ΔΙΣΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΩΝ -Το «πάρτι» με τις φαρμακευτικές δαπάνες υπάρχει εδώ:

http://www.imerisia.gr/article.asp?catid=27201&subid=2&pubid=113157140

Η ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ Ε.Σ.Χ.Ο.Σ ΓΙΑ ΤΟ ΑΙΣΧΟΣ ΤΗΣ ΚΑΥΣΗΣ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ

Μερικά αποσπάσματα από την χθεσινή ειδησεογραφία στα  ΝΕΑ:

Κόκκινο στην κατασκευή του κέντρου αποτέφρωσης νεκρών στο Μαρκόπουλο άναψε σε χθεσινή συνεδρίασή του το δημοτικό συμβούλιο της πόλης. Το ίδιο που πριν από τρεις μήνες ομόφωνα είχε υπερψηφίσει την πρόταση για την κατασκευή του, ταυτόχρονα με αυτό της Θεσσαλονίκης. Με την παρουσία στην αίθουσα του δημοτικού συμβουλίου τεσσάρων ιερωμένων και διακοσίων πιστών που χειροκροτούσαν θερμά κάθε φορά που ένας δημοτικός σύμβουλος επέκρινε την κατασκευή του κέντρου καύσης, έπεσαν οι τίτλοι τέλους.

...................................................................

Στο γαϊτανάκι των δηλώσεων και των κινήσεων ενεπλάκησαν ο δήμαρχος του Μαρκόπουλου, δημοτικές παρατάξεις, ο μητροπολίτης Μεσογαίας και Λαυρεωτικής κ. Νικόλαος και ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Θόδωρος Πάγκαλος. Η... αναμέτρηση τελείωσε με νικητή τον μητροπολίτη, έστω και στην παράταση.

.............................................................................

 «Μπορεί τα κοιμητήρια να είναι δημοτικές επιχειρήσεις, αλλά η εξόδιος ακολουθία και η ταφή αποτελούν αποκλειστικά υπόθεση της Εκκλησίας, την οποία είναι υποχρεωμένη αυτή να τελεί για όσους της το ζητούν με τους δικούς της και μόνο όρους», επισήμανε ο μητροπολίτης.

.......................................................................

«Το κείμενο συνδυάζει το αισχρό με το γελοίο. Το αισχρό συνίσταται στην άκριτη υιοθέτηση όλων των επιχειρημάτων των φανατικών θρησκόληπτων εχθρών της αποτέφρωσης. Το γελοίο είναι η συγγνώμη την οποία ζητάνε ευθαρσώς για την αρχική τους απόφαση», αναφέρει μεταξύ των άλλων ο κ. Πάγκαλος που ζητάει από τον δήμαρχο του Μαρκόπουλου συγγνώμη γιατί στις εκλογές υποστήριξε τον συνδυασμό Ανθρώπινη Πόλη - Λύσεις Ζωής! Τελικά μαζεύτηκαν οι υπογραφές 2.200 κατοίκων που ζητούσαν την ακύρωση του έργου, κάτι που επικύρωσε η χθεσινή απόφαση του δημοτικού συμβουλίου.

Μετά από τα παραπάνω εκδόθηκε από την Ε.Σ.Χ.Ο.Σ (Ένωση Σωματείων Χριστιανών Ορθοδόξων Σκωλήκων) η παρακάτω ανακοίνωση:

Με ιδιαίτερη χαρά πληροφορηθήκαμε την απόφαση του δήμου Μαρκόπουλου να αποτρέψει την κατασκευή του τρισκατάρατου αποτεφρωτηρίου νεκρών στον ιερό χώρο του Μαρκόπουλου.

Την ιστορική αυτή πόλη δεν μπορεί να καλύπτει το μιαρό νέφος από την καύση νεκρών, που οι κατασκευαστές δηλώνουν ψευδώς  πως δεν υπάρχει, όταν οι κάτοικοι της πόλεως απολαμβάνουν καθημερινά τον καθαρό της αέρα με την ζωογόνο σκόνη από τα νταμάρια της περιοχής.

Εκ βάθους καρδίας και εδάφους, θέλουμε να ευχαριστήσουμε τον φιλοπρόοδο επιστήμονα της ΝΑΣΑ, που ως μητροπολιτικός πύραυλος εκ Θεού έχει προσγειωθεί στην περιοχή μας και έδωσε με σθένος την μάχη κατά της καύσης, που θα προκαλούσε την οικονομική καταστροφή των προσφιλών μας ιερέων, νεκροθαφτών, ανθοπωλών, ταφοκατασκευστών αλλά ιδιαίτερα τον εκ πείνας θάνατο των μελών των Σωματίων μας.

Ήδη το τελευταίο διάστημα έχει παρατηρηθεί , λόγω μνημονίου, σαφής μείωση της κατ΄ άτομο καθημερινής μερίδας μας λόγω λιποβαρών πτωμάτων.

Είναι δε γνωστό πως τα μέλη των σωματίων μας διαπνέονται από γνήσια χριστιανική πίστη και επιδεικνύουν  ιδιαίτερη εγκράτεια όταν το ταφέν πτώμα  είναι ιερού προσώπου.

Με αυτό τον τρόπο τα λείψανα των αγίων όχι μόνο δεν διατίθενται για την σίτιση των μελών μας αλλά  αντιθέτως τα διατηρούμε ανέπαφα και τα αρωματίσουμε για να ευωδιάζουν  αιωνίως όπως ακριβώς τα περιγράφει ο σεβαστός μας μητροπολίτης.

Έτσι πχ παρέμεινε αναλλοίωτο το λείψανο του Αγίου Νεκταρίου για 30 χρόνια και στις 3 ταφές και εκταφές του που με ιδιαίτερο σεβασμό προέβησαν σεβάσμιοι ιερείς. Με τον τρόπο δε αυτό  έγινε δυνατό να κοπούν τμήματα του ώστε να μπορούν οι πιστοί να προσκυνούν σε διάφορα μέρη της Ελλάδος αλλού την σπάλα του και αλλού το δάκτυλο του.

Η αντίθεση μας δε στην καύση δεν σχετίζεται μόνο με την επιβίωση μας, αλλά επίσης με την ανά τριετία μεγάλη εορτή μας όταν γίνεται η εκταφή των περισσοτέρων πτωμάτων και έτσι μπορούμε να απολαύσουμε τις ακτίνες του ήλιου περιδιαβάζοντας μετά της οικογενείας μας με τα καλά μας στο μισολιωμένο πτώμα.

Τέλος θέλουμε να καταγγείλουμε εκείνο τον κατάπτυστο αντιπρόεδρο της κυβέρνησης κ. Πάγκαλο ο οποίος κατά απαράδεκτο τρόπο  μίλησε κατά της ταφής.

Προκαλεί ιδιαίτερη λύπη άτομα σαν τον κ. Πάγκαλο να είναι τόσο ανάλγητα και να μην συνειδητοποιούν  ότι  τα μέλη των σωματίων μας περιμένουν ως Μάνα εξ ουρανού  σώματα σαν το δικό του για να κάνουν Πάσχα.

Προειδοποιούμε δε και τους άλλους δήμους να μην αποτολμήσουν την δημιουργία αποτεφρωτηρίων γιατί θα μας αναγκάσουν να κατεβούμε στο Σύνταγμα με ένα και μόνο βασικό σύνθημα:

                                                 ΚΑΘΕ ΠΤΩΜΑ

                                        ΝΑ ΜΠΑΙΝΕΙ ΣΤΟ ΧΩΜΑ

                                                  

                                        Ο πρόεδρος της Ε.Σ.Χ.Ο.Σ

                                          Σκωληκόβρωτος Αηδής

Α΄ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΝΔΙΑ

                                                           Η διαδρομή του ταξιδιού

Από το 1989 που πήγα για πρώτη φορά ένα ταξίδι στην Βόρεια  Ινδία το Κασμίρ και το Νεπάλ, μου είχε μείνει η επιθυμία να ξαναπάω σε αυτό το μαγικό τόπο και να επισκεφτώ  τα μοναδικά ινδουιστικά, βουδιστικά και μουσουλμανικά μνημεία που υπάρχουν  στην Κεντρική και Νότια Ινδία, ενώ ταυτόχρονα να μπορέσω  να δω  και την ζωή στην επαρχία και τις διαφορές που υπάρχουν εκεί μετά από 23 χρόνια .

Αρχικά όμως  έπρεπε να κατανικήσω  τις σχετικές αντιρρήσεις της κυρίας Αθεόφοβου που στο πρώτο ταξίδι είχε, όπως και εγώ αλλά και οι περισσότεροι τότε από τους συνταξιδιώτες μας,  την κακή εμπειρία αρκετές φορές την ημέρα να κάθεται στις τουαλέτες  των ξενοδοχείων και να συναγωνίζεται το καζανάκι της λεκάνης στην παραγωγή νερού, με αποτέλεσμα όταν φτάσαμε στην Άγκρα  να έχει 40 πυρετό, γεγονός  που την ανάγκασε να μείνει  στο κρεβάτι και έτσι να μην μπορέσει να δει το Ταζ Μαχάλ.

Η πιθανές αιτίες της γαστρεντερίτιδας που είχαμε πάθει ήσαν  μάλλον δύο.

Οι τεράστιες ποσότητες με κάρυ στα φαγητά, που έκαναν το στόμα σου να μοιάζει με φλογοβόλο, αλλά και ένα παγωτό που είχαμε φάει στον εξαιρετικούς κήπους ενός πολυτελούς ξενοδοχείου στα πλαίσια της δεξίωσης ενός διεθνούς συνεδρίου .

 Είχαμε βέβαια την απορία γιατί είχαν σε όλους  τους μπουφέδες από ένα ανεμιστήρα.
 Βέβαια μετά την συλλογική διάρροια που μας έπιασε καταλάβαμε πολύ καλά γιατί τους είχαν, αλλά επίσης διαπιστώσαμε πως δεν ήσαν ικανοί ,εκ του αποτελέσματος, να διώχνουν όλες τις μύγες της περιοχής που και αυτές φαίνεται πως προτιμούσαν το ίδιο παγωτό με μας!

Τον Φεβρουάριο λοιπόν είχα βρει ένα μοναδικό πρόγραμμα ταξιδιού στα μέρη που με ενδιέφεραν και με μια εξαιρετική αρχηγό, που σε όσα ταξίδια έχω πάει μαζί της δεν έχω μείνει απλά ικανοποιημένος αλλά ενθουσιασμένος τόσο για τις γνώσεις της όσο και για τις ικανότητες της,  αλλά επίσης  και για την μοναδική ποιότητα που έχει σαν άνθρωπος με αποτέλεσμα να γίνεται συμπαθής σε όλους.

Με τα πολλά κατανίκησα τις αντιρρήσεις της κ. Αθεόφοβου για ένα ταξίδι τόσο σύντομα μετά την Αιθιοπία, αλλά σε αυτό, ανεβοκατεβαίνοντας  στις στοές των ναών της Λαλιμπέλα, το έτερον μου ήμισυ με την γνωστή ευκινησία που διαθέτει, κατάφερε να προκαλέσει κάκωση στο γόνατο της και την υπόλοιπη εκδρομή να την βγάλει με την βοήθεια ενός μπαστουνιού, οπότε όταν επιστρέψαμε ο ορθοπεδικός συνέστησε σχετική ακινησία για μεγάλο διάστημα .

Εκεί λοιπόν που ήμουνα έτοιμος να ακυρώσω το ταξίδι ήρθε ως από μηχανής θεός η κόρη μου που κατάφερε να βρει μια συνάδελφο να την αντικαταστήσει στην δουλειά της και έτσι να πάμε μαζί στην Ινδία, που από καιρό έκανε πιου πιου ο κώλος της για ένα τέτοιο ταξίδι.

Ευτυχώς όμως αυτή την φορά το ευγενές αυτό μέρος του σώματος μας στάθηκε στο ύψος του και κανένας από το γκρούπ δεν έπαθε τίποτα, προσέχοντας βέβαια να πίνουμε εμφιαλωμένο νερό και να μην τρώμε ωμά λαχανικά και βέβαια παγωτό ή παγάκια στο ποτήρι.

Βέβαια σήμερα πλέον  και οι Ινδοί έχουν καταλάβει πως τα στομάχια των Ευρωπαίων δεν αντέχουν στις τεράστιες ποσότητες κάρυ που τρώνε οι ίδιοι και έτσι τα πιο καυτερά τους φαγητά έχουν πλέον ανεκτή ποσότητα κάρυ στο επίπεδο των ινδικών εστιατορίων της Ευρώπης.

Η Ινδία είναι μια από τις πιο ταχέως αναπτυσσόμενες χώρες του κόσμου με ανάπτυξη  5,8% τις δύο τελευταίες δεκαετίες, που έφτασε δε το 10,4% το 2010, αλλά χωρίς όμως. όπως και η Κίνα να έχει αυστηρούς κανονισμούς για την ρύπανση του περιβάλλοντος. Είναι δε μετά από αυτήν η δεύτερη σε πληθυσμό χώρα του κόσμου με 1,2 δισεκατομμύρια πληθυσμό.

Όμως το 25% του λαού της ζει κάτω από το όριο της φτώχειας, το 50% δε των παιδιών είναι λιποβαρή και υποσιτίζονται , ενώ  υπάρχουν ακόμα και σήμερα άνθρωποι που πεθαίνουν από την πείνα. Παντού βλέπεις ανθρώπους να ζουν σε άθλιες συνθήκες στα πεζοδρόμια των πόλεων.

Τα πεζοδρόμια επίσης καταλαμβάνονται και από διάφορα επαγγέλματα του ποδαριού με διάφορα είδη, από τρόφιμα αλλά μέχρι και κουρεία!

 Το κατά κεφαλή εισόδημα το 2010 ήταν 1265 δολάρια Αμερικής.

Την προηγούμενη φορά που είχα επισκεφτεί την Ινδία δεν είχα αντιληφθεί ότι ένα μεγάλο μέρος από τις κοινωνικές ανισότητες της ινδικής κοινωνίας οφείλονται  στην καταστροφική επίδραση που έχει η θρησκεία στην αντίληψη που έχει  ο λαός της  την ζωή .

Το 80% του πληθυσμού είναι ινδουιστές, το 13,5% μουσουλμάνοι  ,το 1,9% Σιχ και το 2,3% χριστιανοί και υπάρχουν και μερικές μικρότερες ομάδες όπως οι Τζαϊνιστές, μια σέχτα των ινδουιστών, που έχουν σαν σύμβολο την σβάστικα.

 Η ινδική κοινωνία είναι απόλυτα ταξική,  διαχωρισμένη σε κάστες και αν  και οι νόμοι του κράτους δεν επιτρέπουν διακρίσεις, στην πραγματικότητα αυτές υπάρχουν και τηρούνται με σχολαστικότητα.

Η πιο υψηλή κάστα είναι οι Βραχμάνοι που είναι οι ιερείς και οι λόγιοι, ενώ οι Ξαντρίγια είναι οι άρχοντες και οι βασιλείς και αποτελούν αντίστοιχα το κεφάλι και τα χέρια της κοινωνίας.

 Οι Βαϊσγια είναι οι έμποροι και οι βιοτέχνες ενώ οι Σούντρα ασχολούνται με όλα τα υπόλοιπα λαϊκά επαγγέλματα και είναι αντίστοιχα τα γόνατα και τα πόδια στα οποία στηρίζεται η  κοινωνία .

Οι κάστες δεν αναμειγνύονται μεταξύ τους γιατί έχουν και διαφορετικό η κάθε μία κύρος στην κοινωνία, το οποίο είναι άσχετο με την οικονομική επιφάνεια του ατόμου, αλλά προέρχεται από την αγνότητα βάσει της θρησκείας που προϋποθέτει χορτοφαγία, να μην θυσιάζεις ζώα, και παλιότερα το  κάψιμο της γυναίκας μαζί με το πτώμα του συζύγου της  με τους βραχμάνους βέβαια να θεωρούνται ως οι πιο αγνοί.

Μια ουσιαστικά εκτός κοινωνίας κάστα είναι οι Νταλίτ, οι στιγματισμένοι ή ανέγγιχτοι που θεωρούνται ακάθαρτοι.

Αυτοί εκτελούν τις πιο βρώμικες εργασίες, δεν επιτρέπεται να πηγαίνουν στα μέρη που ζουν οι ανώτερες κάστες, να πίνουν νερό από τα ίδια πηγάδια ή να πηγαίνουν στους ίδιους ναούς.

Αυτό βέβαια δεν εμποδίζει τις ανώτερες κάστες να εξωθούν στην πορνεία τα κοριτσάκια των ανέγγιχτων που όπως φαίνεται τότε δεν έχουν κανένα πρόβλημα να τις αγγίζουν!

Βέβαια αναρωτιέται κανείς πως όλος αυτός ο κόσμος δεν εξεγείρεται από την απάνθρωπη αυτή κατάσταση.

Η εξήγηση είναι πως εδώ η θρησκεία δεν είναι μόνο το όπιο του λαού, αλλά ουσιαστικά το δηλητήριο του, γιατί πιστεύοντας στην μετεμψύχωση αυτή καθορίζει και την τοποθέτηση του ατόμου σε μια κάστα.

Πιστεύουν πως η ψυχή μπορεί να εμφανιστεί στην ζωή, ακόμα και στο επίπεδο του φυτού, και κάθε φορά που πεθαίνει κανείς ξαναγεννιέται σε ανώτερο επίπεδο εφ΄όσον βέβαια πετύχει στην προηγούμενη ζωή, γιατί αλλιώς παραμένει στο ίδιο ή και μπορεί να υποβαθμιστεί σε κατώτερο. Έτσι η σημερινή ζωή μας έχει επίδραση στις επόμενες ζωές μας μέχρι να φτάσει στην ολοκλήρωση της, που είναι η ενοποίηση της με το θείο.

Έτσι η θρησκεία έχει πετύχει την αποδοχή από τον κόσμο των καστών μιας και σε κάποια άλλη επόμενη ζωή αυτή θα βελτιωθεί.

Πάντως σε σχέση με την  χριστιανική θρησκεία, που προσφέρει στους πιστούς της   μια μόνο επιλογή δηλ. Παράδεισο ή Κόλαση,  εδώ σου δίνει και μερικές ελπίδες ότι σε κάμποσες  x ζωές με μερικά ίσως σκαμπανεβάσματα μπορείς τελικά να φτάσεις στον σκοπό σου!

Το άλλο μεγάλο πρόβλημα είναι, ότι εκτός από την κάστα, η πατριαρχική  οικογένεια που καθορίζει και τον/την ποιά θα παντρευτείς βάσει των συνεννοήσεων και των αστρολογικών προβλέψεων(!), που έχει κάνει με μια άλλη οικογένεια της ίδιας κάστας.

Λόγω του ότι το διαζύγιο είναι ένα κοινωνικό στίγμα για την γυναίκα, η Ινδία έχει ένα από τα μικρότερα ποσοστά  διαζυγίων στον κόσμο μόλις 1,1% των γάμων. Πάντως  το δίσεκτο έτος φαίνεται πως δεν τους επηρεάζει γιατί πετύχαμε είτε τους νεόνυμφους  σε ξενοδοχείο είτε την μεταφορά εν χορδαίς και οργάνοις του γαμπρού για να παντρευτεί στο δρόμο, όπως επίσης  και πολλές γαμήλιες δεξιώσεις στα ξενοδοχεία που μέναμε.

 Περιδιαβάζοντας αρκετούς ινδουιστικούς ναούς μας έγιναν οικείοι ο θεός Σίβα και η γυναίκα του Παρβάτι.

                                                  Σπήλαιο 16 Ελλόρα Σίβα και Παρβάτι.

                              Η Παρβάρτι φονεύει δαίμονα μεταμφιεσμένο σε ταύρο. Ουνταγιαπούρ.

Οι τρείς κύριες μορφές του θεού της ινδουιστικής θρησκείας είναι ο Μπράχμα που είναι ο δημιουργός, ο  Βισνού που είναι ο διατηρητής  και ο Σίβα.

                                                      Βισνού-Σπήλαια Μπαντάμι.

                                 Ο Σίβα μεταφέρεται από τον φτερωτό Γκαρούντα. Σπήλαιο 16 Ελλόρα.

Ο Σίβα αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της μη δογματικής φύσης του ινδουισμού. 

Είναι ο θεός καταστροφέας ή ο μετασχηματιστής, αλλά ταυτόχρονα στο πρόσωπο του συνυπάρχει η δημιουργικότητα και η καταστροφή, η συμπάθεια και η ωμότητα. 

Σε πολλούς ναούς ο Σίβα αναπαριστάται ως λίνγκαμ, που είναι ένα ομοίωμα φαλλού, σύμβολο της δημιουργικής ενέργειας του αρσενικού.

                                                                        Πανταντακάλ

                                                                         Αιχολ.

                                                                          Ουτζαίν

                      Ναός Badavilinga-Χάμπι .Μονολιθικό λίγκαμ ύψους 3 μέτρων μέσα σε λίμνη νερού.

Το λίνγκαμ βρίσκεται τοποθετημένο σε μια βάση που είναι το γιόνι το οποίο και συμβολίζει τα γυναικεία γεννητικά όργανα. Ο συνδυασμός αυτός έχει πολλαπλό συμβολισμό και εκτός από την ένωση αρσενικού-θηλυκού υποδηλώνει αλληγορικά τη γέννηση, τον τόπο ανάπαυσης, την καταγωγή, το σπίτι, τη γονιμότητα.

Το παρακάτω λίγκαμ συμβολίζει αυτή την ένωση Σίβα και Παρβάτι.

                                                                 Ουνταγιαπούρ

Παρακολουθήσαμε σε μερικούς ναούς τις προσφορές των πιστών που  ραίνουν με λουλούδια και με γάλα το λίγκαμ όταν επισκέπτονται τον ναό.

Το γιόνι καταλήγει σε ένα κανάλι, που συνήθως στους μεγαλύτερους ναούς, παροχετεύει έξω από τον ναό τα διάφορα υγρά των προσφορών.

                                                         Ναός Ατσιουταράγια -Χάμπι 

Η διαδικασία της λατρείας του λίγκαμ δεν έχει σχέση με την  ετήσια  αποθέωση του φαλλού που γίνεται την Καθαρή Δευτέρα στον Τύρναβο αλλά και στην Ιαπωνία όπως έχω περιγράψει στο σχετικό μου  ποστ.

    Αλλά άσχετα πάντως από τα παραπάνω οι Ινδοί είναι πολύ φιλικοί με τους ξένους χαιρετώντας μας συχνά καθώς περνάγαμε με το πούλμαν,ενώ  σε μερικές περιπτώσεις, στις μικρότερες πόλεις, μας κοίταζαν με ιδιαίτερη περιέργεια και μερικοί ζητούσαν είτε να μας φωτογραφήσουν είτε να φωτογραφηθούμε μαζί!

Ένα άλλο πράγμα που κινεί το ενδιαφέρον του επισκέπτη  είναι πως μέσα στην γενική βρώμα και την σκόνη που επικρατεί παντού υπάρχει και κάτι που είναι πάντα πεντακάθαρο!

Όλα τα ΙΧ είναι πλυμένα του κουτιού γιατί φαίνεται πως όλοι αυτοί οι φουκαράδες που γυρνάνε άσκοπα στους δρόμους τους το πλένουν έναντι ψιχίων.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα το πεντακάθαρο αυτοκίνητο της φωτογραφίας σχετικά με το περιβάλλον γύρω του! 

 Τα ΙΧ εκτός των πόλεων δεν είναι πολλά, ενώ αντίθετα  στις πολύ κακές οδικές αρτηρίες καθώς κατεβαίνεις νότια, είναι ατελείωτος ο αριθμός των φορτηγών που κυκλοφορούν κατάφορτα και σε στενούς κακοστρωμένους δρόμους. Περιττό να περιγράψω ότι τα κορναρίσματα είναι συνεχή, όπως και τα προσπεράσματα, άσχετα αν έρχεται από την απέναντι μεριά άλλο αυτοκίνητο. Προσπερνούν ατάραχοι φτάνει να μπορούν να απέχουν  5 τουλάχιστον  εκατοστά από το πλάι του προπορευόμενου. Ανάλογα με την ένταση, την συχνότητα αλλά και την διάρκεια του κορναρίσματος φαίνεται πως συνεννοούνται μεταξύ τους ότι " θα προσπεράσω" , "άνοιξε χώρο για να μπώ"," κόψε ταχύτητα για να προλάβω να περάσω" κτλ.

 Η μετακίνηση στις πόλεις με τρίκυκλο μηχανοκίνητο  "ρίκσο", ή με ποδηλάτη είναι μια αξέχαστη εμπειρία γιατί εκεί που πλέον έχεις πειστεί ότι έφτασε η ώρα σου να συναντήσεις τον Σίβα φτάνεις στον προορισμό σου σώος και αβλαβής  οπότε ο οδηγός λαμβάνει ένα γερό φιλοδώρημα εις ένδειξη απέραντης ευγνωμοσύνης που παραμένεις ακόμα ζωντανός.

Τα ρίκσο έχουν 2 θέσεις πίσω και μια με το ζόρι πλάι στον οδηγό, είναι όμως καταπληκτικό πως καταφέρνουν και στριμώχνονται κοντά στα 10 άτομα μέσα σε αυτά, αλλά και κρεμασμένοι και απ΄έξω!

 Στους δρόμους κυκλοφορούν, όπως είναι γνωστό, ελεύθερα παντού οι αγελάδες, εκτός από την Βομβάη. Βέβαια χρειάζεται προσοχή να μην πατήσει κανείς τις σβουνιές από τις αγελάδες τις οποίες όμως στα χωριά τις μαζεύουν, τις ξεραίνουν  σαν πίτες και μερικοί τις πουλούν σαν υλικό για κάψιμο στην φωτιά.

 Κυκλοφορούν επίσης πλήθος από αδέσποτα σκυλιά, αλλά και κατσίκες και μαύροι αγριόχοιροι και σε μερικές μεριές και πίθηκοι. Το μόνο ζώο που δεν υπάρχει γιατί το θεωρούν διαβολικό είναι οι γάτες. Ζήτημα να είδαμε 2-3 όλες τις μέρες που ήμαστε εκεί. Μόνο στην Γκόα, που είναι από τα πιο εξευρωπαϊσμένα μέρη, υπήρχαν μερικές στο ξενοδοχείο.

 Οι  δρόμοι των πόλεων ήταν γεμάτοι με αφίσες χαμογελαστών ανδρών με πλούσια και μαύρη κόμη. Δεν ήταν διαφημίσεις χρωμοσαμπουάν, ούτε εμφύτευσης μαλλιών!

Είχαν δημοτικές εκλογές και ήσαν οι διάφοροι υποψήφιοι.

 Όπως μπορείτε να δείτε και στις φωτογραφίες όπου και αν περάσαμε πλήθη ανδρών ήσαν στους δρόμους, σουλατσάροντας, ή  κουβεντιάζοντας πίνοντας τσάι και συνήθως καθισμένοι σταυροπόδι ακόμα και στο χώμα.

Απλά οι άνθρωποι είχαν αφήσει τις γυναίκες τους στα σπίτια να δουλεύουν και αυτοί έλυναν συζητώντας τόσο τα προβλήματα της Ινδίας αλλά πιθανώς και τα παγκόσμια!

Τέλος ένα από τα πιο διαδομένα επαγγέλματα στην Ινδία είναι το πλύσιμο των ρούχων, που γίνεται στα χωριά στα ποτάμια σε ειδικές πλάκες στην όχθη, ενώ στην Βομβάη στην παραγκούπολη υπάρχουν τα περίφημα δημόσια πλυντήρια της.

Όσο για το στέγνωμα επικρατούν απλές και ριζικές λύσεις!

Ποιός δεν θα ήθελε να κοιμηθεί σε ένα τέτοιο άσπρο, καθαρό σεντόνι πλυμένο με "βιολογικό πλύσιμο", που συνιστούν   29  κατασκευαστές αποβλήτων; !! 

ΥΓ.Εκτενέστερα θα γράψω για το ταξίδι μόλις καταφέρω να ταξινομήσω τις πάνω από 1500 φωτογραφίες που τράβηξα εγώ, μαζί με  3 ώρες βίντεο, όπως και  με τις κάπου 2000 φωτογραφίες που τράβηξε και η κόρη μου τις 21 μέρες του ταξιδιού .

   

ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗ ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΝΔΙΑ
KHAJURAHO -SEX ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ

Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ

Β΄ ΤΑ ΘΑΥΜΑΣΤΑ ΕΡΓΑ ΤΩΝ ΜΟΓΓΟΛΩΝ ΣΤΗΝ ΙΝΔΙΑ

Γ΄ ΜΕΡΙΚΑ ΑΚΟΜΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΙΣΛΑΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΣΤΗΝΙΝΔΙΑ

Δ΄ ΒΟΥΔΙΣΤΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΣΤΗΝ ΙΝΔΙΑ

Ε΄-ΙΝΔΙΑ-ΣΚΑΒΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΗ ΤΟΥΣ ΣΤΟΥΣ ΒΡΑΧΟΥΣ

ΣΤ΄-ΙΝΔΙΑ-ΧΑΜΠΙ, Η ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΝΙΚΗΣ

Ζ΄-AIHOLE ΚΑΙ PATTADAKAL- Η ΑΡΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΥΠΑΡΞΗ ΤΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΡΥΘΜΩΝ ΣΤΗΝ ΙΝΔΙΑ  

ΕΝΑ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΜΕΝΟ ΡΕΚΒΙΕΜ ΓΙΑ ΤΟΝ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ.

Ο τραγικός θάνατος του Αγγελόπουλου θα έλεγα πως σηματοδοτεί τον θάνατο μιας ολόκληρης εποχής αναγέννησης του πολιτισμού στην Ελλάδα με  ανάδειξη  ατόμων  με διεθνή προβολή σαν και αυτόν, τον Κακογιάννη και την Μελίνα Μερκούρη στον κινηματογράφο, τον Κουν στο θέατρο, τον Χατζηδάκη, Θεοδωράκη στην μουσική  ή τον Σεφέρη ,Ελύτη Ρίτσο στην ποίηση.

Η εποχή αυτή είναι κυρίως η δεκαετία του 60 που  την έχει περιγράψει εύστοχα ο σκηνοθέτης Θανάσης Ρεντζής¹ ως την  δεκαετία της μεγάλης ζύμωσης και όσμωσης σε κλίμακα που ποτέ πριν (αλλά ούτε και μετά) δεν συνέβη και ως βασικό αίτιο μπορούμε να θεωρήσουμε την μεγάλη σύγκλιση του επιθυμητού και του εν όψει δυνητικού.

Ο  συνειρμός αυτός μου ήρθε στο μυαλό γιατί θυμόμουνα ένα αντίστοιχο που έχει κάνει ο Γιάννης Σολδάτος²  για τις ταινίες του Αγγελόπουλου στον πρόλογο του στο βιβλίο Κινηματογραφικά Θέματα (τόμος 2)  με κριτικές  του αείμνηστου Βασίλη Ραφαηλίδη.

Γράφει σχετικά :

Αν θέλαμε ανεξάρτητα από την αξία του έργου τους να παίξουμε με την λέξη θάνατος (ο ίδιος ο Ραφαηλίδης διαβάζοντας αυτό το κείμενο πρότεινε αντί της λέξης "θάνατος" την φράση "φθορά που οδηγεί στον θάνατο" ) φτιάχνοντας υπότιτλους στις ταινίες τους θα μπορούσαμε να μιλάμε για τον θάνατο της επαρχίας στην Αναπαράσταση, τον θάνατο του κοινοβουλευτικού συστήματος στις Μέρες του 36, το θάνατο του κινήματος  στο Θίασο, το θάνατο του ονείρου στους Κυνηγούς, το θάνατο του μύθου στο Μεγαλέξανδρο, το θάνατο της επιστροφής στα Κύθηρα .....

Πράγματι η διορατική ματιά του Ραφαηλίδη, που ήταν και προσωπικός φίλος του Αγγελόπουλου, είχε συλλάβει απόλυτα σωστά το νόημα αυτής της "φθοράς που οδηγεί στον θάνατο" που διαπερνά εκτός  από το σενάριο και  την κυρίαρχη αισθητική της εικόνας του σε  όλες του τις ταινίες.

Σε όλη του την φιλμογραφία   δεν υπάρχει ηλιόλουστη μέρα σαν τις περισσότερες άλλες ελληνικές ταινίες που αξιοποιούν το φώς, τα χρώματα  και  το γαλάζιο του ελληνικού χώρου.

Ίσως η μοναδική σκηνή που ,όπως έγραψε ο Δημήτρης Μπούρας³, στην οποία  ο ήλιος δηλώνει τόσο έντονα την παρουσία του ,παρ΄ότι ο δίσκος του είναι κρυμμένος πίσω από τις βελόνες ενός πεύκου είναι από την σκηνή του γάμου στον Θίασο όπου ο γιός σέρνει  το τραπεζομάντιλο παράλληλα με το κύμα μέχρι να φανεί ο αντικατοπτρισμός του ήλιου στην θάλασσα.

Οι  σκηνές του είναι όλες σε τοπία μουντά, χειμωνιάτικα , βόρεια, με ομίχλη, βροχή  ή χιονισμένα, αλλά παρ΄ όλα αυτά καταπληκτικής αισθητικής ομορφιάς και ποίησης μέσω της εικόνας με την βοήθεια βέβαια και του μοναδικού Γιώργου Αρβανίτη και αργότερα του Ανδρέα Σινάνου.

Το τοπίο είναι αυτό που είναι κυρίαρχο στις ταινίες του και όχι τα πρόσωπα των πρωταγωνιστών του, σε αντίθεση με τον Μπέργκμαν, που  όπως γράφει ο Γιάννης Μπακογιανόπουλος⁴,  με την χρήση του  γκρό πλαν ενδοσκοπεί με επιμονή τους ήρωες του.

Ίσως αυτή η μοναδική ομορφιά των εικόνων του να είναι και το "αδύνατο" σημείο του που τον έκανε μεν ιδιαίτερα αγαπητό στο κινηματογραφόφιλο κοινό, όχι όμως το ίδιο και στο ευρύ κοινό.

Το ευρύ κοινό είναι δύσκολο να απεξαρτηθεί από την παθητική παρακολούθηση που τον έχει εθίσει ο αμερικανικός κινηματογράφος και να βάλει την φαντασία του να δουλέψει για να κατανοήσει την ποίηση , τον συμβολισμό ή την έμμεση ιστορική αναφορά της εικόνας που του προσφέρει ο Αγγελόπουλος που προσφυώς ο Βόλφραμ Σούτε⁵ τον ονόμασε ως ένα τοπογράφο χρονοταξιδευτή.

Έχοντας δει όλες τις ταινίες του, πάντα είχα την αίσθηση πως  πολλές φορές μαγευόταν και ο ίδιος τόσο πολύ από την εικόνα που είχε πετύχει να αποτυπώσει στο φίλμ του, αποτέλεσμα πιθανώς συχνά πολύωρης και εξαντλητικής  προσπάθειας,  που ορισμένες  φορές κρατούσε  πλάνα  που ένας έμπειρος μοντέρ θα είχε αφαιρέσει χωρίς να τα λυπηθεί .

Πιθανόν σε αυτό να οφείλεται και η μεγάλη διάρκεια των παλιότερων ταινιών του γεγονός που οδηγούσε πολλές φορές θεατές που δεν ήσαν εξοικειωμένοι με την ποιητική ή και αλληγορική διάσταση της εικόνας να αγανακτούν με τα μεγάλης  διάρκειας πλάνα που χρησιμοποιούσε.

Θυμάμαι χαρακτηριστικά ότι είχα δει, κάπου το 1980 , τον Μεγαλέξανδρο, ταινία 3,5 ωρών, στον κινηματογράφο ΑΜΛΕΤ της 3ης Σεπτεμβρίου.

Πίσω από την παρέα μου καθόταν  ένας τύπος μόνος του που κάθε τόσο αναφωνούσε αγανακτισμένος κατά διαστήματα :που το πάει ο κερατάς! χωρίς όμως τελικά να φύγει!

Το πιο πιθανό ήταν να παρασύρθηκε από τον τίτλο του έργου και να περίμενε πως θα δει κάποια ταινία με θέμα τον Μέγα Αλέξανδρο!

Ακριβώς το ίδιο είχε πάθει πίσω μου ένα ζευγάρι που διαβάζοντας τον  τίτλο της ταινίας "Ο Α-60 εναντίον Λέμυ Κώσιον" με πρωταγωνιστή τον Eddie Constantine  ,θεώρησε πως η ταινία ήταν αστυνομική περιπέτεια, ενώ αυτή ήταν το Alphaville του  Jean-Luc Godard ,άκρως πρωτοποριακή ταινία επιστημονικής φαντασίας!

Το τι άκουσε η σύζυγος που είχε διαλέξει την ταινία δεν περιγράφεται! Τουλάχιστον όμως αυτοί έφυγαν μετά το πρώτο 20λεπτο.

Αυτές οι  χιουμοριστικές κινηματογραφικές εμπειρίες μου ήρθαν στο μυαλό όταν συνειδητοποίησα πως αυτό που λείπει παντελώς από όλες  τις ταινίες του Αγγελόπουλου είναι το χιούμορ, γεγονός που διακρίνεται  ακόμα και στις αντιπαραθέσεις του με άλλους καλλιτέχνες .

Δεν θυμάμαι αν γι΄αυτό τον λόγο με το δεικτικό του χιούμορ ο Σαββόπουλος τον είχε αποκαλέσει ως: την πιο  επηρμένη φαλάκρα του ελληνικού κινηματογράφου! ούτε ποιός από τους δύο ήρξαντο πρώτος χειρών αδίκων. 

Πάντως ο Αγγελόπουλος είχε πει για τον Σαββόπουλο: «Άλλος ένας βλάκας και ο Σαββόπουλος. Δεν δέχομαι συστάσεις από αγράμματους και κρετίνους . Ο άνθρωπος φοράει μια σημαία και περιφέρεται στα σύνορα σαν μπαλαρίνα…»   για να του απαντήσει και αυτός  με την ατάκα: «Ο κ. Αγγελόπουλος είναι τόσο ανύπαρκτος όσο και η «Μακεδονία των Σκοπίων»!

Πάντως επανερχόμενος στην φιλμογραφία του, έχει κανείς την αίσθηση πως  με την πάροδο του χρόνου άρχισε να γίνεται πιο αποφασιστικός  στο μοντάζ των ταινιών του, και έτσι οι πιο πρόσφατες  είναι συντομότερες χωρίς όμως να εγκαταλείψει τα μεγάλης διάρκειας  πλάνα  που μαζί με την μαγευτική μουσική της Καραϊνδρου προκαλούν  ένα μοναδικό αισθητικό αποτέλεσμα.

 Υποψιάζομαι δε πως ο σχεδιασμός κάποιου τέτοιου πλάνου ήταν και η αιτία του άδικου θανάτου του .

Συνεπαρμένος από την αναζήτηση του πλάνου που πιθανώς είχε σχηματίσει στην φαντασία του, κινήθηκε χωρίς να λάβει υπ΄όψη του, πως βρισκόταν σε δρόμο ταχείας κυκλοφορίας,  νύκτα, με σκούρο κουστούμι και κακή ορατότητα.

Είναι χαρακτηριστικό πως ότι δημοσιεύτηκε σχετικά με το ατύχημα, ακόμα και συνεντεύξεις ατόμων του συνεργείου του, δεν μιλάνε για ευθύνη του οδηγού του δικύκλου.

Ο άδικος θάνατος του Αγγελόπουλου μου επανέφερε μια  ανεξίτηλα χαραγμένη  στην μνήμη μου αντίστοιχη εικόνα, και ας έχουν περάσει πάνω από 30-40 χρόνια, το πως δεν σκότωσα, αποφεύγοντας την τελευταία στιγμή που την είδα ,μια χειμωνιάτικη  νύκτα μια αδελφή νοσοκόμο με μαύρη μπέρτα που περπατούσε στο οδόστρωμα στο τότε ερημικό, χωρίς φώτα πλαϊνό δρόμο του Ασκληπιείου Βούλας.

Το πόσο σημαντική και καθοριστική μπορεί να είναι μια στιγμή στην ζωή ενός ανθρώπου το έχει δείξει με τον απαράμιλλο τρόπο του ένας άλλος αγαπημένος μου σκηνοθέτης ο Γούντυ Άλλεν στο Match Point.

Δεν ξέρω αν τελικά θα γίνει Αναπαράσταση  του ατυχήματος για να ξεκαθαρίσει το Τοπίο στην Ομίχλη  σχετικά με αυτό ,πριν η Σκόνη του Χρόνου οδηγήσει τον Μεγαλέξανδρο μαζί με τον Μελισσοκόμο στο καθοριστικό Ταξίδι στα Κύθηρα υπό το βλέμμα του Οδυσσέα.

Αυτό που ξέρω είναι πως σίγουρα στην μελλοντική  Αιωνιότητα και μια Μέρα  θα υπάρχουν θεατές που θα θέλουν να δουν τον Θίασο και θα είναι ικανοί σαν γνήσιοι Κυνηγοί του  ποιητικού κινηματογράφου να επιστρέψουν ακόμα και στις Μέρες του 36 για να μπορέσουν να δουν το Μετέωρο Βήμα του Πελαργού στο Λιβάδι που δακρύζει.

Παραπομπές

1-Θανάσης Ρεντζής-Η γέννηση ενός δημιουργού Καθημερινή Επτά  Ημέρες 29-1-2012

2-Βασίλης Ραφαηλίδης Κινηματογραφικά Θέματα Έθνος 1964-85 Αιγόκερως, 1985.

3-Δημήτρης Μπούρας-Ο αντικατοπτρισμός του ήλιου στην θάλασσα Καθημερινή 29-1-12.

4-Γιάννης Μπακογιαννόπουλος-Απροσδόκητη διασταύρωση. Καθημερινή Επτά  Ημέρες 29-1-2012

5-Γιάννης Ζουμπουλάκης Με έμπνευση από το θέατρο ΒΗΜΑ 29-1-2012

ΥΓ.

Στο τέλος της εβδομάδας φεύγω για ένα ταξίδι αρκετά μακρύτερα από τα Κύθηρα!

Με αυτό το ποστ σας αποχαιρετώ μέχρι το τέλος αυτού του μήνα, οπότε  τότε θα τα ξαναπούμε.